Ünite 2: Ferdiyetçi Sanat Anlayışı: Fecr-i Âtî Kuruluşu ve Çalışmaları — Alıştırmalar

Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.

1. Alıştırma 1myders hazırladı
   Fecr-i Âtî topluluğunun kurulmasında etkili olan tarihsel, toplumsal ve edebi sebepleri Edebiyat-ı Cedîde örneği ile karşılaştırarak listeleyiniz.
   Yanıt / ipucu

   Öğrenci; istibdadın kalkması, politik kargaşadan uzaklaşma isteği, Edebiyat-ı Cedîde gibi somut bir modelin varlığı ve halis edebiyat arayışı unsurlarını karşılaştırmalı olarak ele almalıdır.
2. Alıştırma 2myders hazırladı
   Refik Halit Karay'ın hatıralarında geçen 'Sînâ-yı Emel' isminin neden reddedildiğini ve yerine seçilen 'Fecr-i Âtî' adının topluluğun vizyonunu nasıl yansıttığını tartışınız.
   Yanıt / ipucu

   Sînâ-yı Emel isminin Yahudice bir hava taşıdığı ve telaffuzunun güç olduğu için eleştirildiğini, 'Geleceğin Şafağı' anlamına gelen Fecr-i Âtî'nin ise umutlu ve nezaketli duruşu simgelediğini açıklayınız.
3. Alıştırma 3myders hazırladı
   Türk edebiyatındaki ilk ortak sanat metni olan Fecr-i Âtî Beyannamesi'nde yer alan 'Sanat şahsî ve muhteremdir' düsturunu bireyci sanat anlayışı bağlamında yorumlayınız.
   Yanıt / ipucu

   'Şahsî' kavramının sanatçının dilediği konuda yazma hürriyetini, 'muhterem' kelimesinin ise eserlerin estetik değerlere bağlı olarak ortaya konulmasını ifade ettiğini belirtiniz.
4. Alıştırma 4myders hazırladı
   Fecr-i Âtî topluluğunun dağılış sürecini ve Şahabettin Süleyman'ın 'Bataklıkta' adlı yazısının bu süreçteki rolünü Yeni Lisan ve Millî Edebiyat hareketi ekseninde araştırınız.
   Yanıt / ipucu

   1912'de Millî Edebiyat akımının güçlenmesiyle Fecr-i Âtî'nin yıprandığını, Şahabettin Süleyman'ın bu duruma karamsar bir bilanço ile dikkat çektiğini ve gençlerin Nesl-i Âtî/Nâyîler hareketine yöneldiğini vurgulayınız.
5. Alıştırma 5myders hazırladı
   Fecr-i Âtî şiirinde kullanılan 'serbest müstezat' nazım biçiminin ve sembolizm akımının şiirin şekil ve muhteva özelliklerine etkisini somut örneklerle açıklayınız.
   Yanıt / ipucu

   Serbest müstezatın esnek yapısının aruz kalıplarıyla nasıl sağlandığını, sembolizmin ise şiiri kelimelerden oluşmuş bir musiki parçası haline getirerek melankolik temaları nasıl beslediğini açıklayınız.