Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Programı » 2. Meşrutiyet Dönemi Türk Edebiyatı

Ünite 2: Ferdiyetçi Sanat Anlayışı: Fecr-i Âtî Kuruluşu ve Çalışmaları — Kelime Bul

Tanımı oku, kavramı harf harf bul. 15 kelime var.

1 / 150 doğru

Fecr-i Âtî sanatçılarının kendilerini tanımlamak için kullandıkları, sokağın gürültüsünden uzak bir ••• meclis ve toplanma alanı anlamındaki terimdir. İlk toplantıları Hilâl Matbaası'nda yapılmıştır.

Fecr-i Âtî — II. Meşrutiyet döneminde, sokağın karmaşasından kaçarak saf sanat yapmak amacıyla 20 Mart 1909'da kurulan ilk edebi beyannameyi yayımlayan sanat topluluğudur. Metindeki örneğe göre, üyeleri 'Sanat şahsî ve muhteremdir' ilkesi etrafında birleşmiş, bireysel duyarlılığı ve Batı edebiyatını esas almışlardır.

Sanat Şahsî ve Muhteremdir — Fecr-i Âtî topluluğunun temel edebi düsturudur. '•••' sıfatı ••• dilediği tema ve konuda yazma hürriyetini, 'muhterem' ise işlenen her şeyin ••• inceliklerine ve estetik değerlerine saygı gösterilerek ortaya konulmasını ifade eder.

Serbest Müstezat — Edebiyat-ı Cedîde döneminde Tevfik Fikret ve Cenap Şahabettin tarafından geliştirilen, Fecr-i Âtî şairlerinin en çok tercih ettiği nazım biçimidir. Her mısraının aruzun ayrı bir kalıbı veya tefîlesiyle yazılabilmesi sayesinde birbirinden farklı duyguları aynı şiirde hissettirmeye imkân tanır.

Sembolizm — Realizme tepki olarak doğan ve Fecr-i Âtî şairlerince benimsenen edebi akımdır. Bu anlayışa göre şiir tabiat gerçeğini değil ruhumuzun dalgalanmalarını yansıtmalı, kelimelerle oluşturulmuş bir musiki parçası niteliği taşımalıdır.

Nâyîler (Nesl-i Âtî) — Fecr-i Âtî sonrasında Şahabettin Süleyman'ın öncülüğünde toplanan, adını Mevlana'nın sembolü olan 'ney'den alan genç edip ve şairler grubudur. Metne göre bu grup, Türk şiirini öz kaynağından alarak Batı nazariyeleriyle birleştirmeyi ve dilde millî bir çığır açmayı amaçlamıştır.

Sînâ-yı Emel — Fecr-i Âtî topluluğuna ilk aşamada verilmesi düşünülen ancak telaffuzunun güç, manasının karışık ve yabancı bir çeşni taşıdığı gerekçesiyle reddedilen isimdir. Ahmet Haşım'ın bu isme taraftar olduğu düşünülmektedir.

Fecr-i Kâzib — •••-i Âtî topluluğuna istihza amacıyla bazı çevreler tarafından takılan, 'yalancı şafak' anlamına gelen addır. Din derslerinde tan yerinin yalancıktan ağarıp tekrar kararması olayı olarak tarif edilir ancak topluluk bu ismi değil, geleceğe vaatte bulunan şafak anlamındaki •••-i Âtî adını benimsemiştir.

Fecr-i Âtî Kütüphanesi — •••-i Âtî mensuplarının eserlerini yayımlamak üzere niyet safhasından uygulamaya geçirdikleri yayın serisidir. Bu diziden Cemil Süleyman'ın 'Timsal-i Aşk' ve 'İnhizam'ı gibi toplam beş kitap yayımlanabilmiştir.

İç Musiki (Ahenk-i Derûnî) — Nâyîler ve Fecr-i Âtî şairlerinin şiirde ses ve anlam uyumunu sağlamak için önemsedikleri, kelimelerin ezgisel ve ruhsal bir bütünlük oluşturması durumudur. Metinde Yunus Emre ve Mevlana'nın şiirlerinde bu ahengin dorukta olduğu belirtilir.

Yeni Hayat — Hukuk, iktisat, ahlak, eğitim, dil ve edebiyat gibi toplum ••• bütün parçalarında taklit yerine imda (yaratma) ve millîleşmeyi seçme felsefesidir. Millî Edebiyat ve ••• Lisan hareketinin de temelini oluşturur.

Hüsn-i Telâkki (Tabiatı Kişileştirme) — Fecr-i Âtî şairlerinin doğa varlıklarına kendi ruh hallerini, melankolilerini ve kederlerini yükleme sanatıdır. Örneğin Mehmet Behçet'in 'Kamer' şiirinde aya hasta ve zavallı bir insan gibi seslenmesi buna örnektir.

Encümen-i Edebî — Fecr-i Âtî sanatçılarının kendilerini tanımlamak için kullandıkları, sokağın gürültüsünden uzak bir ••• meclis ve toplanma alanı anlamındaki terimdir. İlk toplantıları Hilâl Matbaası'nda yapılmıştır.

Nev-eflâtunîlik — Şahabettin Süleyman'ın Nâyîler hareketini açıklarken merkeze aldığı, eski Yunan felsefesi ile Doğu tasavvufunun (özellikle Mevlana ve Yunus Emre) sentezlendiği, aşkın ve mutlak güzelliğin (hüsn-i mutlak) esas alındığı düşünce akımıdır.

Sone — Fransız edebiyatından Türk edebiyatına geçen, genellikle iki dörtlü ve iki üçlük bentten oluşan nazım biçimidir. Fecr-i Âtî şairleri tarafından Fransız edebiyatına duyulan hayranlıkla sıklıkla tercih edilmiştir.

Marazî (Hastalıklı) Ruh Hâli — Fecr-i Âtî ve Edebiyat-ı Cedîde şiirlerinde görülen aşırı duyarlılık, melankoli, hayal kırıklığı ve soluk çehreli ilham perileriyle karakterize edilen psikolojik durumdur.