Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Programı » Çağdaş Türk Romanı

Ünite 6: Feminist Söylem ve Kadın Yazarlar — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Feminist Söylem — Kadınların erkeklere kıyasla daha güç koşullarda yaşadıklarını, eğitim, yükselme ve toplumda saygın yer edinme haklarının kısıtlandığını hissederek bunu dile getirme ve hak arama mücadelesidir. Metinde kadın yazarların kendilerini yeni Türk toplumundaki kadınların temsilcisi görüp bu söylemi benimsedikleri vurgulanır.

Milliyetçi-Maneviyatçı Roman — Milli edebiyat akımından beslenen, Doğu-Batı çatışmasını, tasavvuf düşüncesini, dinî ve milli değerleri ön plana çıkaran roman anlayışıdır. Samiha Ayverdi ve Emine Işınsu bu anlayışın önemli temsilcileridir.

Toplumcu-Gerçekçi Roman — Sosyal hayatın içindeki kadının yerini, maddi imkansızlıkları ve toplumsal çelişkileri gerçekçi bir zeminde ele alan edebiyat anlayışıdır. Suat Derviş ve Sevgi Soysal bu çizgide eserler vermiştir.

Popüler Roman — Halkın zevkine, günlük diline ve ruhuna hitap eden, edebî kaygıdan uzak, olay ağırlıklı roman türüdür. Kerime Nadir ve Muazzez Tahsin Berkant bu alanda eserler üreten yazarlardandır.

Bilinç Akışı / İç Monolog — Karakterlerin zihninden geçenleri filtreden geçirmeden, mantıksal bir sıra gözetmeksizin doğrudan okuyucuya aktaran modern anlatım teknikleridir. Adalet Ağaoğlu bu teknikleri romanlarında ustalıkla kullanmıştır.

Üstkurmaca — Yazma eylemini, metnin kurgulanma sürecini ve kurmaca ile gerçeğin sınırlarını irdeleyen postmodern bir anlatım tekniğidir. Pınar Kür’ün 'Bir Cinayet Romanı' adlı eseri bu türe örnektir.

Tefrika — Roman veya hikâyelerin gazetelerde veya dergilerde bölümler halinde yayımlanmasıdır. Suat Derviş’in birçok romanı ilk olarak gazetelerde tefrika edilmiştir.

Fantastik Gerçekçilik — Gerçek dünya ile olağanüstü, düşsel ve gizemli öğelerin iç içe verildiği edebi yaklaşımdır. Nazlı Eray’ın tarot kartları ve olağanüstü karakterlerle örülü romanları bu akımın yansımasıdır.

Biyografik Roman — Gerçek kişilerin hayat hikâyelerini edebi bir kurgu ve romanesk bir yapıyla ele alan türdür. Ayşe Kulin’in 'Adı Aylin', 'Füreya' ve 'Türkan' romanları bu türe örnek teşkil eder.

İç Konuşma Metodu — Karakterin iç sesini mantıksal bir yapı içinde düzenleyerek, okuyucuya doğrudan aktaran tekniktir. Berna Moran, Adalet Ağaoğlu’nun 'Bir Düğün Gecesi' romanındaki bu yöntemi 'bağımsız iç konuşma' olarak nitelendirmiştir.

Epik Karakterli Roman — Tarihsel olayları, savaşları ve toplumsal kitleleri geniş bir perspektifle, destansı bir havada işleyen roman türüdür. Buket Uzuner’in 'Uzun Beyaz Bulut-Gelibolu' romanı bu niteliktedir.

Geleneksel Değerler Çatışması — Modernleşme süreciyle birlikte toplumun sahip olduğu geleneksel ahlak, inanç ve yaşam tarzının, Batılılaşma veya yeni ideolojilerle çatışmasını ifade eden temadır. İnci Aral’ın 'Ölü Erkek Kuşlar' romanında bu çatışma işlenmiştir.

Ataerkil Kültür Eleştirisi — Erkek egemen sistemin kadını ev içine hapsetme, nesneleştirme ve ikincilleştirme politikalarını sorgulayan feminist eleştiri yaklaşımıdır. Erendiz Atasü ve Duygu Asena’nın eserlerinde bu eleştiri açıkça görülür.

Metaforik Anlatım — Olayları, durumları veya kişileri soyut anlamlar yükleyerek benzetmeler ve simgeler aracılığıyla aktarma biçimidir. Sevinç Çokum ve Latife Tekin’in eserlerinde metaforlar geniş yer tutar.

Kadın Duyarlılığı — Kadın yazarların dünyayı, olayları, ilişkileri ve toplumsal sorunları kadın kimliği, sezgisi ve tecrübeleri süzgecinden geçirerek kaleme almasıdır. İnci Enginün bu kavramın kadın yazarların yaşamlarından beslendiğini belirtir.