Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Bir dili bilmenin sadece kelime ezberlemek olmadığını, bir 'kurallar dizgesi'ni içselleştirmek olduğunu açıklayan bir örnek olay kurgulayın.
Yanıt / ipucu
Örneğin, bir yabancının 'kitaplar' sözcüğünü öğrenirken sadece 'kitap' kökünü değil, çoğul eki olan '-lar'ın hangi ses uyumuna göre geleceğini (biçimbilimsel kural) içselleştirmesi gerektiğini belirtebilirsiniz.
Alıştırma 2myders hazırladı
Betimlemeli dilbilgisi ile kuralcı dilbilgisi arasındaki temel farkı, bir dilbilimcinin 'devrik cümle'ye bakış açısını karşılaştırarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Betimlemeli dilbilgisi devrik cümleyi dilin doğal bir kullanımı olarak kaydedip yapısını incelerken; kuralcı dilbilgisi bunu 'yanlış' veya 'bozuk' olarak nitelendirip düzeltilmesi gereken bir hata olarak görür.
Alıştırma 3myders hazırladı
İşaret dillerinin neden 'doğal dil' olarak kabul edildiğini, sesli dillerle olan yapısal benzerlikleri üzerinden tartışınız.
Yanıt / ipucu
İşaret dilleri de sesli diller gibi sesbilim, biçimbilim ve sözdizim kurallarına sahiptir. İletişimde ses dalgaları yerine vücut hareketlerini kullansalar da, dil yetisinin beyindeki işleyişi ve kurallı dizge mantığı her iki tür için de aynıdır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Dil yetisi (competence) ve dil edimi (performance) kavramlarını, günlük hayatta yaptığınız bir dil sürçmesi örneği üzerinden analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Dil yetisi zihninizdeki kusursuz gramer bilgisidir; dil edimi ise bu bilginin konuşma anındaki yansımasıdır. Heyecanlıyken yaptığınız bir konuşma hatası, dil bilginizin eksik olduğunu değil, edimsel bir performans sınırlaması yaşadığınızı gösterir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Anlambilimsel yetinizi test etmek için 'sadece' sözcüğünün yerini değiştirdiğiniz üç farklı cümle kurun ve anlamdaki odak değişimini analiz edin.
Yanıt / ipucu
Örneğin: 'Sadece Ali kitabı okudu' (okuyan kişi tek), 'Ali sadece kitabı okudu' (yaptığı eylem sadece okumak), 'Ali kitabı sadece okudu' (başka bir işlem yapmadı). Bu, sözcük diziminin anlamı nasıl değiştirdiğini gösterir.