Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Programı » Genel Dilbilim 1

Ünite 5: Biçimbilim-II: Sözcük Yapısı — Boşluk Doldurma

Özetten alınan cümlelerde eksik kavramı yaz. 9 soru var.

1 / 90 doğru

Dilbilimde, yapboz parçaları gibi takıp çıkardıkları, anlamlarını koruyarak tekrarlanabilir olan en küçük sözcük parçalarına ' ' (morpheme) denir.

Dilbilimde, yapboz parçaları gibi takıp çıkardıkları, anlamlarını koruyarak tekrarlanabilir olan en küçük sözcük parçalarına 'biçimbirim' (morpheme) denir.

Varlıkları için başka yapılara ihtiyaç duymayan birimlere bağımsız biçimbirim denir; bunlar sözcük olarak ortaya çıkar.

Yalnız başlarına bulunamayan ve bir başka biçime eklenme zorunluluğu olan biçimbirimlere ise bağımlı biçimbirim (ek) denir.

Bağımlı biçimbirimler eklendikleri konuma göre önek (prefix), sonek (suffix) ve içek (infix) olarak adlandırılır.

İşlev ve anlamlarına göre bağımlı biçimbirimler türetimsel ve çekimsel biçimbirimler olarak ikiye ayrılır.

Çekim ekleri ise tabanın anlamını değiştirmeksizin sözcükler arasındaki dilbilgisel ilişkileri ve görevsel bağları düzenler.

Taban ise türüne bakılmaksızın herhangi bir ek almış yapıdır; dolayısıyla kök ve gövdeler de aynı zamanda birer tabandır.

Altbiçimler birbirlerinin karşısında değil yanındadır ve birbirlerini tamamlayarak bir bütünü oluştururlar; bu ilişkiye bütünleyici dağılım denir.

İngilizcede sheep sözcüğünün çoğulunda sheep-Ø kullanımı veya Türkçede kurar-Ø 3. tekil kişi ekinin sıfır biçimi).