Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Programı » Halk Masalları

Ünite 4: Masal ve Araştırmalarının Tarihi — Doğru/Yanlış

Gösterilen tanım o kavrama ait mi? 20 soru var.

1 / 200 doğru

Eberhard-Boratav Kataloğu

W. ••• ve Pertev Naili ••• tarafından hazırlanan, 2500 Türk masalını inceleyerek 378 masal tipine yer veren uluslararası bilim terminolojisine sahip ilk önemli eser.

Eberhard-Boratav Kataloğu — W. Eberhard ve Pertev Naili Boratav tarafından hazırlanan, 2500 Türk masalını inceleyerek 378 masal tipine yer veren uluslararası bilim terminolojisine sahip ilk önemli eser.

Pançatantra — Hint kökenli, hayvan masallarından oluşan ve Arapçaya 'Kelile ve Dimne' adıyla çevrilerek Doğu'dan Batı'ya masal göçünün en önemli taşıyıcılarından biri kabul edilen kadim eser.

Ziya Gökalp'ın Masal Anlayışı — Masalları doğrudan halktan derlemekten ziyade, onların estetik yönünden ziyade milliyetçi ve eğitsel/çocuk terbiyesi işlevini ön planda tutarak yeniden kaleme aldığı yaklaşım.

Decameron — Giovanni Boccaccio tarafından yazılan, veba salgınından kaçan yedi genç kadın ile üç erkeğin 10 gün boyunca günde 10 öykü anlatmasıyla oluşan klasik bir hikâye derlemesi.

Metin Merkezli Kuramlar — Halk bilimi çalışmalarında masalları icra ortamından ve bağlamından soyutlayarak yalnızca yazılı veya sözlü metnin yapısı, motifi ve kökeni üzerinden inceleyen kuramsal yaklaşım biçimi.

Fakelore (Sahte Folklor) — Alan Dundes tarafından ortaya atılan; halkbilim ürünlerinin (özellikle Grimm Kardeşler'in masallarında olduğu gibi) orijinal sözlü bağlamından koparılarak yazarlar veya derleyiciler tarafından ideolojik veya eğitsel amaçlarla yeniden biçimlendirilmesi durumu.

Hindoloji Okulu — Ezop fablları dışındaki bütün masalların kaynağını Hindistan'a ve Pançatantra adlı esere bağlayan, Theodor Benfey ve Emmanuel Cosquin'in temsil ettiği masal kökeni kuramı.

Tip ve Motif — Masal araştırmalarında anlatının genel şemasını ve yapı taşlarını belirleyen; Stith Thompson'ın 'Motif Index'i ve Aarne-Thompson katalog sistemleriyle sınıflandırılan temel unsurlar.

Canterbury Masalları — Geoffrey Chaucer tarafından 14. yüzyılda yazılan, İngilizcenin yazılı ilk eserlerinden biri olup hac yolculuğuna çıkanların birbirine anlattığı hikâyelerden oluşan eser.

Binbir Gece Masalları — Şehrazad'ın hükümdar kocasına anlattığı, Orta Doğu kökenli, anonim ve hızıyla tüm dünya dillerine çevrilmiş en önemli Doğu masal külliyatı.

Propp Metodu (Yapısalcı Yöntem) — Vladimir Propp'un 'Masalın Biçimbilimi' çalışmasında ortaya koyduğu, masalların içeriklerinden bağımsız olarak yapısal işlevleri ve karakterlerin rolleri üzerinden incelenmesini sağlayan yöntem.

Gemi Kazası Geçirmiş Adam (Shipwrecked Man) — Antik Mısır'dan günümüze ulaşan, M.Ö. 2000-1700 yılları arasına tarihlenen ve günümüz Batı Asya masallarına benzerlik gösteren bilinen en eski Mısır masal örneği.

Antropoloji Okulu (Etnografik Görüş) — Farklı kültür seviyelerindeki insanların ortak inanç ve adetlere sahip olduğunu, kültürün paralel gelişmesi sonucu benzer masalların ortaya çıktığını savunan Edward Taylor ve Andrew Lang öncülüğündeki kuram.

Muhayyelat — Giritli Ali Aziz Efendi tarafından 1796 yılında yazılan, Binbir Gece ve Binbir Gündüz masallarının etkilerini taşıyan üç uzun masaldan oluşan yazılı Türk masal geleneği örneği.

Urform (İlk Biçim) — Halkbilimi araştırmalarında, bir masalın doğduğu coğrafi merkezi ve ilk, saf halini bulmak amacıyla izlenen 'dalga kuramı' ve 'Fin yöntemi' çerçevesinde aranan orijinal anlatı formu.

Kültür Endüstrisi — Masalların Walt Disney gibi yapılar aracılığıyla modern kapitalist toplumun ve çocuk eğitiminin arzuları doğrultusunda yeniden üretilip pazarlanması sistemi.

Koca Karı Masalları — Antik Yunan ve Roma edebiyatında periler, canavarlar ve mucizeler içeren, genellikle çocuklara ve yetişkinlere anlatılan sıradan halk masalları için kullanılan geleneksel terim.

Kinder und Hausmärchen — Grimm Kardeşlerin 1812-1815 yıllarında yayımladığı ve Avrupa'da İncil'den sonra en çok okunan çocuk ve ev masalları derleme kitabı.

Dalga Kuramı (Fin Yöntemi) — Masalların suya atılan bir taşın yarattığı dalgalar gibi bir merkezden çevreye yayıldığını ve varyantların incelenerek ilk biçime (ur-form) ulaşılabileceğini savunan araştırma yöntemi.

Mitolojik Okul — Masalların kökünü Hint mitolojisine ve eski mitlerin kalıntılarına dayandıran, Wilhelm ve Jacob Grimm ile Max Müller gibi isimlerin öncülük ettiği karşılaştırmalı dilbilim temelli kuramsal yaklaşım.