Mitolojik OkulMasalların kökünü Hint mitolojisine ve eski mitlerin kalıntılarına dayandıran, Wilhelm ve Jacob Grimm ile Max Müller gibi isimlerin öncülük ettiği karşılaştırmalı dilbilim temelli kuramsal yaklaşım.
Hindoloji OkuluEzop fablları dışındaki bütün masalların kaynağını Hindistan'a ve Pançatantra adlı esere bağlayan, Theodor Benfey ve Emmanuel Cosquin'in temsil ettiği masal kökeni kuramı.
Antropoloji Okulu (Etnografik Görüş)Farklı kültür seviyelerindeki insanların ortak inanç ve adetlere sahip olduğunu, kültürün paralel gelişmesi sonucu benzer masalların ortaya çıktığını savunan Edward Taylor ve Andrew Lang öncülüğündeki kuram.
Urform (İlk Biçim)Halkbilimi araştırmalarında, bir masalın doğduğu coğrafi merkezi ve ilk, saf halini bulmak amacıyla izlenen 'dalga kuramı' ve 'Fin yöntemi' çerçevesinde aranan orijinal anlatı formu.
Fakelore (Sahte Folklor)Alan Dundes tarafından ortaya atılan; halkbilim ürünlerinin (özellikle Grimm Kardeşler'in masallarında olduğu gibi) orijinal sözlü bağlamından koparılarak yazarlar veya derleyiciler tarafından ideolojik veya eğitsel amaçlarla yeniden biçimlendirilmesi durumu.
PançatantraHint kökenli, hayvan masallarından oluşan ve Arapçaya 'Kelile ve Dimne' adıyla çevrilerek Doğu'dan Batı'ya masal göçünün en önemli taşıyıcılarından biri kabul edilen kadim eser.
Koca Karı MasallarıAntik Yunan ve Roma edebiyatında periler, canavarlar ve mucizeler içeren, genellikle çocuklara ve yetişkinlere anlatılan sıradan halk masalları için kullanılan geleneksel terim.
Metin Merkezli KuramlarHalk bilimi çalışmalarında masalları icra ortamından ve bağlamından soyutlayarak yalnızca yazılı veya sözlü metnin yapısı, motifi ve kökeni üzerinden inceleyen kuramsal yaklaşım biçimi.
DecameronGiovanni Boccaccio tarafından yazılan, veba salgınından kaçan yedi genç kadın ile üç erkeğin 10 gün boyunca günde 10 öykü anlatmasıyla oluşan klasik bir hikâye derlemesi.
Canterbury MasallarıGeoffrey Chaucer tarafından 14. yüzyılda yazılan, İngilizcenin yazılı ilk eserlerinden biri olup hac yolculuğuna çıkanların birbirine anlattığı hikâyelerden oluşan eser.
Binbir Gece MasallarıŞehrazad'ın hükümdar kocasına anlattığı, Orta Doğu kökenli, anonim ve hızıyla tüm dünya dillerine çevrilmiş en önemli Doğu masal külliyatı.
Tip ve MotifMasal araştırmalarında anlatının genel şemasını ve yapı taşlarını belirleyen; Stith Thompson'ın 'Motif Index'i ve Aarne-Thompson katalog sistemleriyle sınıflandırılan temel unsurlar.
Propp Metodu (Yapısalcı Yöntem)Vladimir Propp'un 'Masalın Biçimbilimi' çalışmasında ortaya koyduğu, masalların içeriklerinden bağımsız olarak yapısal işlevleri ve karakterlerin rolleri üzerinden incelenmesini sağlayan yöntem.
Kinder und HausmärchenGrimm Kardeşlerin 1812-1815 yıllarında yayımladığı ve Avrupa'da İncil'den sonra en çok okunan çocuk ve ev masalları derleme kitabı.
Kültür EndüstrisiMasalların Walt Disney gibi yapılar aracılığıyla modern kapitalist toplumun ve çocuk eğitiminin arzuları doğrultusunda yeniden üretilip pazarlanması sistemi.
Gemi Kazası Geçirmiş Adam (Shipwrecked Man)Antik Mısır'dan günümüze ulaşan, M.Ö. 2000-1700 yılları arasına tarihlenen ve günümüz Batı Asya masallarına benzerlik gösteren bilinen en eski Mısır masal örneği.
Ziya Gökalp'ın Masal AnlayışıMasalları doğrudan halktan derlemekten ziyade, onların estetik yönünden ziyade milliyetçi ve eğitsel/çocuk terbiyesi işlevini ön planda tutarak yeniden kaleme aldığı yaklaşım.
Eberhard-Boratav KataloğuW. Eberhard ve Pertev Naili Boratav tarafından hazırlanan, 2500 Türk masalını inceleyerek 378 masal tipine yer veren uluslararası bilim terminolojisine sahip ilk önemli eser.
Dalga Kuramı (Fin Yöntemi)Masalların suya atılan bir taşın yarattığı dalgalar gibi bir merkezden çevreye yayıldığını ve varyantların incelenerek ilk biçime (ur-form) ulaşılabileceğini savunan araştırma yöntemi.
MuhayyelatGiritli Ali Aziz Efendi tarafından 1796 yılında yazılan, Binbir Gece ve Binbir Gündüz masallarının etkilerini taşıyan üç uzun masaldan oluşan yazılı Türk masal geleneği örneği.
