Ünite 6: Sözlüksel Kelime Yapımı-1 — Ön Okuma Soruları
Ders kitabının bölüm başındaki ilgi uyandıran soruları. Bunlar sınav sorusu değil — konuya başlamadan önce düşünmen için. Cevabı açmadan önce kendi yanıtını düşün.
Türkçede 'küçücük' veya 'sıcacık' kelimelerinde olduğu gibi, bazı kelimeler pekiştirme eki alırken neden ses değişimine uğrar?
Yönlendirme
Bu durum, kelime köklerinin sonundaki ünsüzlerin düşmesi veya ek ile kök arasında ünlü türemesi gibi morfofonolojik olaylardan kaynaklanır.
Bir kelimeye getirilen +(X)msX veya +(X)mtırak ekleri, o kelimenin temel anlamını nasıl bir değişime uğratır?
Yönlendirme
Bu ekler, kelimenin taşıdığı niteliği tam olarak değil, yalnızca o niteliği andıracak veya ona yakınlık bildirecek şekilde azaltarak ifade eder.
+DAş eki bazı kelimelerde ünlü uyumuna uyarken neden 'meslektaş' veya 'dindaş' gibi örneklerde bu kuralın dışına çıkar?
Yönlendirme
Bu durum, ekin bazı kelimelerde kalıplaşması ve köken bilgisiyle ilgili olup, dilin tarihsel gelişim sürecindeki farklılaşmalardan kaynaklanmaktadır.
Fiilden isim türeten ekler, bir eylemi nasıl olup da 'yiyecek', 'uçak' veya 'bıçak' gibi somut bir nesne ismine dönüştürebilir?
Yönlendirme
Fiil köklerine gelen bu ekler, zamanla işlevselleşerek eylemin gerçekleştiği aracı, yeri veya eylemin sonucunda ortaya çıkan ürünü karşılayan kalıcı isimler oluşturur.
