Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Programı » Türkçe Cümle Bilgisi 1

Ünite 1: Kelime Grupları: Ad Tamlaması — Doğru/Yanlış

Gösterilen tanım o kavrama ait mi? 11 soru var.

1 / 110 doğru

Belirtili Ad Tamlaması

Tamlayanın ilgi hâl eki (-ın/-in), tamlananın ise iyelik eki (-ı/-i) aldığı ad ••• türüdür. Örnek: "Apartmanın girişi" veya "çocuğun kabanı" •••.

Belirtili Ad Tamlaması — Tamlayanın ilgi hâl eki (-ın/-in), tamlananın ise iyelik eki (-ı/-i) aldığı ad tamlaması türüdür. Örnek: "Apartmanın girişi" veya "çocuğun kabanı" belirtili ad tamlamasıdır.

Belirtisiz Ad Tamlaması — Tamlayanın ek almadığı, yalnızca tamlananın iyelik eki aldığı ad tamlaması türüdür. Aralarındaki ilişki belirtili tamlamaya göre daha geneldir. Örnek: "Duvar saati" veya "kadın gömleği".

Bağlama Grubu — Birden fazla kelimenin bağlama edatları veya noktalama işaretleriyle birbirine bağlanarak oluşturduğu ortak yapıdır. Tamlamaların içinde tamlayan veya tamlanan olarak yer alabilir.

Ad Tamlaması — İki ad unsurunun veya ad soylu kelimenin bir araya gelerek nesneler arası aitlik, tür veya özellik ilişkisini kurduğu kelime grubudur. Örnek: "Konak halkı" veya "gecenin içi" birer ad tamlamasıdır.

Sözdizimi (Sentaks) — Kelime ve kelime gruplarından yola çıkarak bir cümlenin ilke ve kurallarını, diller arası yapısal farklılıkları ortaya koymayı amaçlayan bilim dalıdır.

İyelik Grubu — Tamlayanı kişi zamiri olan veya iyelik ekinin kişi anlamı içerdiği, genellikle tamlayanı düşebilen özel tamlama yapılarıdır. Örnek: "Benim çantam" veya düşmüş haliyle "çantam".

Kalıplaşmış Kelimeler — Belirtisiz ad tamlaması yapısındaki kelimelerin zamanla kaynaşarak yeni bir anlam veya özel ad oluşturmasıdır. Örnek: "Beypazarı" yer adı, "milletvekili" veya "kuşburnu" bitki adı.

Takısız Ad Tamlaması — Tamlayan ve tamlananın hiçbir ek almadan bir araya geldiği, genellikle maddesel veya benzetme ilişkisi kuran tamlama türüdür. Örnek: "Kurşun kalem" veya "tahta masa".

Tamlanan — Ad tamlamalarında sonda yer alan, asıl ve temel (ana) öge olan unsurdur. Genellikle iyelik eki alır. Örnek: Okulun "kapısı" sözcüğündeki "kapısı" kelimesi tamlanandır.

Kelime Grubu — Bir varlığı, kavramı veya durumu karşılamak üzere kurallı biçimde yan yana dizilmiş, tek başlarına yargı bildirmeyen dil birimidir. Metinden örnek olarak "iki saatten beri" veya "lâmbanın ışığı" birer kelime grubudur.

Tamlayan — Ad tamlamalarında ana unsurdan önce gelen ve genellikle yardımcı öge konumunda olan unsurdur. Belirtili ad tamlamalarında ilgi hâl eki alır. Örnek: "Okulun" kapısı kelimesindeki "okulun" sözcüğü tamlayandır.