Ünite 8: Birleşik Fiiller ve Kısaltma Grubu — Hızlı Bakış
Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.
Sınavda Dikkat Et
Birleşik fiillerde esas anlamın yardımcı fiilde değil, isim veya esas fiil kısmında olduğunu unutmayın; sınavda bu detay çeldirici olabilir.
İsimle kurulan birleşik fiillerde ses olayı (ünsüz düşmesi veya türemesi) varsa mutlaka bitişik yazıldığı kuralını (affet-, zannet-) aklınızda tutun.
Tasvir fiillerinde (tezlik, yeterlik vb.) ikinci fiilin anlam kaymasına uğrayarak ilk fiile anlam inceliği kattığını, asıl anlamın birinci fiilde olduğunu karıştırmayın.
Yeterlik fiilinin olumsuzu olan -eme- eki ile olumsuzluk eki -mA- alan fiile bil- getirilmesinin farklı anlamlar (güç yetmeme vs. yapmama ihtimali) taşıdığını iyi kavrayın.
Kısaltma gruplarının en belirgin ayırt edici özelliğinin vurgunun her zaman ikinci öge (unsur) üzerinde olması gerektiğini asla unutmayın.
İsnat grubunun sıfat tamlamasının ters çevrilmiş hâli görünümünde olduğunu ('boynu uzun' gibi) sınav soruları için mutlaka not edin.
Kısaltma gruplarının 8 alt başlığını (İlgi, Yükleme, Yaklaşma, Bulunma, Uzaklaşma, Eşitlik, Vasıta, İsnat) örnekleriyle birlikte ezberleyin.
Bilinmesi Gereken Kavramlar
Birleşik FiilYardımcı FiilTasvir Fiili (Özel Birleşik Fiil)Yeterlik FiiliTezlik FiiliSüreklilik FiiliYaklaşma FiiliAnlamca Kaynaşmış Birleşik FiilKısaltma Grubuİlgi GrubuYükleme GrubuBulunma Grubuİsnat Grubu
Önemli Olaylar / Örnekler
Dadaloğlu Şiirlerinde Birleşik Fiiller ve Kısaltma Grupları
Sait Faik Abasıyanık Hikâyelerinden Örnekler
Ahmet Haşim'in Şiirlerinde Bulunma Grupları
Feyza Hepçilingirler'in Dil Tartışması Yazısı
Ses Olayına Uğrayan Birleşik Fiiller
Teslim Abdal'ın Deyişlerinde Kısaltma Grupları
Yavuz Bülent Bâkiler'in Şiir Alıntıları
Yahya Kemal Beyatlı'nın Eserlerinden Örnekler
Öz Türkçe Sözlük ve İngilizce Sözlük Karşılaştırması