Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Sıra Sizde 1
Divan-ı Hümayun’un devlet teşkilatındaki işlevi konusunda bir değerlendirme yapınız.
Alıştırma 1myders hazırladı
Osmanlı devlet felsefesinin temelini oluşturan "daire-yi adliye" (adalet dairesi) kavramının beş temel prensibini sırasıyla açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Sağlam ordu, zengin devlet, halkın refahı, adil kanunlar ve bu unsurlardan birinin yok olmasıyla devletin yıkılması.
Alıştırma 2myders hazırladı
Divan-ı Hümayun'un asıl üyeleri olan veziriazam, kazasker, defterdar ve nişancının temel görevlerini metne dayanarak özetleyiniz.
Yanıt / ipucu
Veziriazam mühür taşıyan padişah vekili, kazasker ilmiye ve yargı işleri, defterdar maliye, nişancı ise tuğra çekme ve dirlik dağıtımı.
Alıştırma 3myders hazırladı
Osmanlı taşra teşkilatında eyaletlerin ayrıldığı üç temel idari grubu (salyanesiz, salyaneli ve imtiyazlı) özellikleriyle birlikte karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Salyanesizlerde tımar uygulanır, salyanelilerde senelik vergi gönderilir, imtiyazlılar ise özel statüye sahiptir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Tanzimat dönemi ve ıslahat sürecinde Divan-ı Hümayun'un yerini alan kurumları ve idari yapıda yapılan yenilikleri belirtiniz.
Yanıt / ipucu
Bakanlıklar (nezaretler) kurulmuş, Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliye açılmış ve 1864 ile 1871 Vilayet Nizamnameleri çıkarılmıştır.
