Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Programı » Yeni Türk Edebiyatına Giriş 2

Ünite 3: Yenileşme Hareketleri (Kurumlar) — Boşluk Doldurma

Özetten alınan cümlelerde eksik kavramı yaz. 15 soru var.

1 / 150 doğru

Devletin kuruluş dönemlerinde Türk töresine uygun yönetim usulleri uygulanmış, ülke hanedanın ortak malı kabul edilerek ' ' benimsenmiştir.

Devletin kuruluş dönemlerinde Türk töresine uygun yönetim usulleri uygulanmış, ülke hanedanın ortak malı kabul edilerek 'ülüş sistemi' benimsenmiştir.

Osmanlı merkez teşkilatı padişahın merkezi konumu, Divan-ı Hümayun, saray teşkilatı, Babıâli, askeri teşkilat ve maliye dairelerinden oluşur.

Divan-ı Hümayun'un asıl üyeleri veziriazam, vezirler (Kubbealtı vezirleri), kazaskerler (Rumeli ve Anadolu), defterdarlar ve nişancıdır.

Defterdar mali işlerden, nişancı ise fermanlara tuğra çekmekten ve dirliklerin dağıtımından sorumludur.

Kâtiplerin başı olan reisülküttap, yazı işlerini yürütür ve dış ilişkilerde sadrazamın en önemli yardımcısıydı.

Özellikle Nizam-ı Cedit ve II. Mahmut dönemindeki ıslahatların arkasında bu meclislerin etkisi büyüktür.

Topkapı Sarayı içten dışa doğru Harem, Enderun ve Bîrun olmak üzere üç ana bölüme ayrılır ve üç ana kapıdan (Bâb-ı Hümayun, Bâbü’s-Selam, Bâbü’s-Saade) girilirdi.

Eyaletler salyanesiz (tımar sisteminin uygulandığı), salyaneli (senelik vergi gönderilen uzak bölgeler) ve imtiyazlı (Mekke Emirliği, Kırım Hanlığı gibi) olarak üçe ayrılırdı.

Askerî teşkilat merkez ordusu olan Kapıkulu Ocakları ve eyalet ordusu olan Tımarlı Sipahiler'den oluşurdu.

Eyalet ordusunun en kalabalık kısmı olan tımarlı sipahiler ise dirlik (tımar, zeamet, has) gelirleriyle geçinir ve savaş zamanı cebelü adı verilen asker götürürdü.

Orhan Gazi döneminde İznik'te ilk medrese kurulmuş, Fatih ve Kanuni dönemlerinde köklü düzenlemeler yapılmıştır.

Gelirler öşür, haraç, cizye gibi şer'i vergiler ile maden, gümrük ve iltizam usulü toplanan gelirlerden oluşurdu.

Hukuk sistemi şer'i hukuk (İslam hukuku) ve örfi hukuktan (padişah kanunnameleri) oluşmaktaydı.

Askerî alanda Yeniçeri Ocağı 1826'da 'Vaka-yı Hayriye' ile kaldırılarak yerine Asakir-i Mansûre-i Muhammediye kurulmuş, askerlik vatan görevi haline getirilmiştir.

Hukuk alanında Fransız hukuku örnek alınarak nizamiye mahkemeleri kurulmuş ve İslam hukukunun muamelat bölümünü düzenleyen Mecelle hazırlanmıştır.