Ünite 2: Kamu Maliyesinin İşlevleri — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Tam kamusal mallar ile yarı kamusal malları (kulüp malları ve ortak havuz kaynakları) 'dışlanamama' ve 'rakip olmama' özellikleri açısından bir tablo oluşturarak karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Tam kamusal mallarda her iki özellik de mevcuttur. Kulüp mallarında tüketimde rekabet yoktur ancak fiyatı ödemeyen dışlanabilir; ortak havuz kaynaklarında ise dışlama imkansızdır ancak birinin kullanımı diğerinin faydasını azaltarak rekabet yaratır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Güncel bir çevre kirliliği sorununu 'olumsuz dışsallık' kavramı çerçevesinde analiz ederek, devletin bu sorunu çözmek için kullanabileceği Pigou'cu vergi ve mülkiyet hakları düzenlemesi araçlarını tartışınız.
Yanıt / ipucu
Çevre kirliliği, üretim maliyetine yansımayan sosyal bir maliyettir. Devlet, kirleten birime Pigou'cu vergi koyarak bu maliyeti içselleştirebilir veya Coase Teoremi uyarınca mülkiyet haklarını tanımlayarak tarafların uzlaşmasını sağlayabilir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Richard A. Musgrave tarafından tanımlanan 'Erdemli Mallar' kavramına günlük hayattan üç örnek veriniz ve bu malların neden piyasaya bırakılmayıp devlet tarafından desteklendiğini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Zorunlu eğitim, aşılanma ve halk kütüphaneleri örnek verilebilir. Bu mallar toplumsal faydası yüksek olmasına rağmen, bireylerin eksik bilgi veya düşük gelir nedeniyle yeterince talep etmediği mallardır; bu yüzden devlet sosyal refah için müdahale eder.
Alıştırma 4myders hazırladı
Bir balıkçı gölünde yaşanan aşırı avlanma sorununu 'Ortakların Trajedisi' ve 'Tutuklu İkilemi' kavramlarını kullanarak nasıl açıklarsınız? Devletin buradaki rolü ne olmalıdır?
Yanıt / ipucu
Bireyler rasyonel davranarak kendi karlarını maksimize etmek için aşırı avlanır, ancak bu durum kaynağın tükenmesine (trajediye) yol açar. Devlet, miktar kısıtlaması (kota) veya avlanma zamanı düzenlemeleri yaparak kaynağın sürdürülebilirliğini sağlamalıdır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Asimetrik enformasyonun yarattığı 'ters seçiş' ve 'ahlaki tehlike' sorunlarının sigorta piyasalarını nasıl başarısızlığa uğrattığını araştırarak, devletin neden zorunlu sağlık sigortası uyguladığını değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Özel sigorta şirketleri riskli ve risksiz bireyleri ayırt edemediğinde (ters seçiş) veya sigortalanan kişi dikkatsizleştiğinde (ahlaki tehlike) piyasa çöker. Devlet, risk havuzunu genişletmek ve herkesin kapsanmasını sağlamak için zorunlu sigorta sistemlerini devreye sokar.
