Ünite 2: Uluslararası Politik Ekonomide Farklı Yaklaşımlar — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Klasik merkantilizm ile neomerkantilizm arasındaki temel farkları ve benzerlikleri araştırarak, günümüz korumacı ekonomi politikalarından (örneğin gümrük vergileri veya ithalat kısıtlamaları) bir örnek üzerinden karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Her iki yaklaşım da yerli sanayiyi korumayı ve devlet müdahalesini savunur. Ancak klasik merkantilizm değerli maden biriktirmeye ve doğrudan ithalat yasaklarına odaklanırken, neomerkantilizm tarife dışı engeller, standartlar ve dolaylı teşvikler gibi daha örtük yöntemler kullanır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Adam Smith'in 'görünmez el' kavramı ile Karl Marks'ın kapitalizme yönelik 'artık değer' eleştirisini karşılaştırarak, bu iki zıt yaklaşımın piyasa mekanizmasına bakış açısını tartışınız.
Yanıt / ipucu
Adam Smith, bireysel çıkar arayışının görünmez el vasıtasıyla toplumsal refahı kendiliğinden optimize ettiğini savunur. Karl Marks ise bu sürecin uyumlu bir denge değil, burjuvazinin işçinin ürettiği artık değere el koyduğu sömürüye dayalı bir çatışma ilişkisi olduğunu ileri sürer.
Alıştırma 3myders hazırladı
David Ricardo'nun 'mukayeseli üstünlükler kuramı' ile Singer-Prebish tezini birlikte değerlendirerek, gelişmekte olan ülkelerin dış ticaret hadlerinde karşılaştıkları yapısal sorunları analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Ricardo, her ülkenin en avantajlı olduğu alanda uzmanlaşmasının serbest ticaret yoluyla tüm taraflara kazandıracağını savunur. Singer-Prebish tezi ise tarım ürünü ihraç eden azgelişmiş ülkeler aleyhine ticaret hadlerinin sürekli bozulduğunu belirterek bu iyimser liberal kabule karşı çıkar.
Alıştırma 4myders hazırladı
Immanuel Wallerstein'ın 'Dünya Ekonomi Sistemi' teorisindeki merkez, yarı çevre ve çevre ülke kategorilerini dikkate alarak, günümüzden üç farklı ülkeyi bu kategorilere yerleştiriniz ve gerekçelendiriniz.
Yanıt / ipucu
Örneğin, yüksek teknoloji ve sermaye yoğun üretime sahip Almanya 'merkez', ucuz işgücü ve hammadde sağlayan Demokratik Kongo Cumhuriyeti 'çevre', her iki bölge arasında köprü görevi gören ve sanayileşmekte olan Brezilya ise 'yarı çevre' kategorisine örnek gösterilebilir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Uluslararası Politik Ekonomideki feminist yaklaşımın 'bölme yanılgısı' kavramını açıklayınız ve serbest ticaret anlaşmalarının hanehalkı düzeyinde kadın istihdamına etkilerini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Bölme yanılgısı, makro düzeyde (ülke genelinde) olumlu görünen bir ekonomik politikanın mikro düzeyde (birey ve hanehalkı) kadınlar üzerinde olumsuz sonuçlar doğurabileceğini ifade eder. Örneğin, tarım sektöründe serbestleşme kadın işgücünün yoğun olduğu geleneksel tarımı tasfiye ederek kadın yoksulluğunu artırabilir.
