MerkantilizmBir devletin gücünün ve zenginliğinin elindeki altın ve gümüş gibi değerli maden miktarıyla ölçüldüğünü, bu yüzden dış ticaret fazlası verilmesi gerektiğini savunan müdahaleci yaklaşım.
NeomerkantilizmGünümüzde gümrük tarifeleri yerine tarife dışı engeller (sağlık standartları, karmaşık gümrük işlemleri, yerli üretime ucuz enerji desteği vb.) kullanarak ulusal ekonomiyi korumayı amaçlayan modern politika.
Bebek Endüstri TeziGelişmekte olan ülkelerdeki yeni kurulan ve potansiyel karşılaştırmalı üstünlüğe sahip sektörlerin, gelişmiş ülkelerle rekabet edebilecek düzeye gelene kadar geçici olarak devlet tarafından korunması gerektiğini savunan tez.
Tarihsel MateryalizmMarksist felsefede, toplumsal değişimlerin ve insanlık tarihinin temel itici gücünün fikirler değil, maddi üretim güçleri ve bu güçlerin yarattığı ekonomik ilişkiler olduğunu savunan maddeci ontoloji.
DiyalektikDoğa, toplum ve düşüncenin kendi içlerindeki çelişkiler vasıtasıyla sürekli bir hareket, değişim ve gelişim (tez-antitez-sentez) süreci içinde bulunmasını ifade eden epistemolojik yöntem.
Üretim TarzıBelirli bir tarihsel dönemdeki maddi üretim güçleri (teknoloji, araçlar, insan emeği) ile üretim ilişkilerinin (mülkiyet yapısı, işbölümü) oluşturduğu bütünsel sistem.
Artık DeğerMarksist iktisatta, işçinin kendi yaşamını sürdürmesi için gerekli olan emek süresinin ötesinde ürettiği ve kapitalist tarafından kâr adı altında el konulan değer fazlası.
EmperyalizmLenin'e göre kapitalizmin tekelci ve en yüksek aşaması olup, gelişmiş ülkelerin sermaye fazlasını değerlendirmek ve krizleri ertelemek için diğer ülkeleri sömürgeleştirmesi süreci.
Azgelişmişliğin Gelişmesi TeziAndre Gunder Frank'ın, azgelişmiş ülkelerin durumunun doğal bir başlangıç aşaması olmadığını, aksine merkez ülkelerin sömürü faaliyetleri sonucunda tarihsel olarak inşa edildiğini savunan tezi.
Singer-Prebish TeziUzun dönemde dış ticaret hadlerinin tarımsal ürün ihraç eden azgelişmiş ülkeler aleyhine, endüstriyel ürün ihraç eden gelişmiş ülkeler lehine gelişeceğini ileri süren iktisadi tez.
Dünya Ekonomi SistemiImmanuel Wallerstein tarafından geliştirilen, küresel kapitalist ilişkileri merkez, yarı çevre ve çevre ülkeleri arasındaki sömürü ve işbölümü ilişkisi üzerinden açıklayan teori.
Merkez ÜlkelerDünya sistemi teorisinde, yüksek teknolojili, sermaye yoğun üretime sahip, nitelikli işgücü barındıran ve küresel ticareti kontrol eden en gelişmiş ülkeler grubu.
Çevre ÜlkelerDünya sistemi teorisinde, düşük gelir düzeyine sahip, emek yoğun ve hammadde üretimine dayalı, merkez ülkelere ekonomik olarak bağımlı ülkeler grubu.
Yarı Çevre ÜlkelerHem merkez hem de çevre ülkelerin özelliklerini taşıyan, çevre ülkelerini sömürürken merkez tarafından sömürülen ve sistemin istikrarını sağlayan köprü konumundaki ülkeler.
Görünmez ElAdam Smith'in, bireylerin kendi kişisel çıkarlarını maksimize etmek için çalışırken, piyasa mekanizması vasıtasıyla farkında olmadan toplumsal refahı da artıracağını belirten metaforu.
Mutlak ÜstünlükBir ülkenin belirli bir malı, diğer ülkelere kıyasla mutlak olarak daha düşük kaynak kullanımı ve daha az maliyetle üretebilmesi durumu.
Karşılaştırmalı ÜstünlükDavid Ricardo'nun geliştirdiği, bir ülke her iki malda da mutlak dezavantajlı olsa bile, mukayeseli olarak en az dezavantajlı olduğu üründe uzmanlaşarak kârlı ticaret yapabileceğini savunan kuram.
Say YasasıKlasik iktisatta, her arzın kendi talebini yaratacağını, dolayısıyla ekonomide genel bir talep yetersizliği ve sistemik kriz yaşanmayacağını savunan yasa.
Para AldanmasıBireylerin nominal (parasal) değişkenlerdeki değişimleri reel (satın alma gücü) değişimlerden ayırt edemeyerek yanılmaları durumu.
Modernleşme TeorisiGeri kalmış toplumların kalkınabilmesi için Batılı gelişmiş ülkelerin değerlerini, kurumlarını ve serbest piyasa yöntemlerini taklit etmesi gerektiğini savunan yaklaşım.
Hegemonyacı İstikrar TeorisiUluslararası ekonomik sistemin açık ve istikrarlı bir şekilde sürebilmesi için kuralları koyacak ve koruyacak güçlü bir hegemon devletin varlığını şart koşan teori.
Uluslararası Kamusal MalMaliyetine katlanıp katlanmadığına bakılmaksızın tüm ülkelerin kullanımına açık olan, tüketiminde rekabet olmayan küresel hizmetler (örneğin küresel güvenlik veya serbest deniz yolları).
Yeni Uluslararası İşbölümüÇok uluslu şirketlerin maliyetleri düşürmek amacıyla üretim süreçlerini parçalayarak emek yoğun aşamaları gelişmekte olan ülkelere kaydırdığı küresel üretim modeli.
Sosyal İnşacılıkUluslararası ilişkilerdeki gerçekliğin, çıkarların ve tehditlerin maddi yapılardan ziyade özneler arası paylaşılan fikirler, normlar ve kimlikler tarafından kurulduğunu savunan yaklaşım.
Toplumsal CinsiyetBiyolojik cinsiyetten farklı olarak, toplumlar ve kültürler tarafından kadın ve erkeklere yüklenen rol, davranış, sorumluluk ve beklentiler bütünü.
