Bu Ünitede Neler Öğrendik?myders hazırladı
Bu bölümde, uluslararası politik ekonomideki temel yaklaşımlar denge ve çatışma eksenli bakış açıları çerçevesinde ele alınmıştır. Çatışma eksenli yaklaşımlardan ilki olan merkantilizm, devletin gücünü ve zenginliğini değerli maden biriktirmeye ve dış ticaret fazlası vermeye dayandırırken; günümüzde bu anlayış neomerkantilizm ve bebek endüstri tezi gibi korumacı yöntemlerle devam etmektedir. Marksizm, kapitalizmi tarihsel materyalizm ve artı değer sömürüsü üzerinden eleştirirken; emperyalizm kuramı ve bağımlılık teorisi, küresel eşitsizliğin gelişmiş ülkelerin sömürü mekanizmalarından kaynaklandığını savunur. Wallerstein'ın dünya ekonomi sistemi teorisi ise dünyayı merkez, yarı çevre ve çevre olarak üç katmanlı bir yapıda analiz eder.
Uzlaşma ve denge merkezli yaklaşımların başında gelen liberalizm, Adam Smith'in görünmez el ilkesi ve David Ricardo'nun mukayeseli üstünlük kuramı ile serbest piyasayı savunurken, 1929 krizi sonrası Keynesyen müdahaleci liberalizm doğmuştur. Modernleşme teorisi, gelişmekte olan ülkelerin Batı tarzı kalkınma aşamalarını izlemesi gerektiğini öne sürerken; hegemonyacı istikrar teorisi, küresel sistemin işleyişi için lider bir hegemon devletin varlığını şart koşar. Son olarak yeni uluslararası işbölümü, çok uluslu şirketlerin üretimi çevre ülkelere kaydırmasını incelerken; inşacılık sosyal gerçekliğin inşasına, rasyonel tercih yaklaşımı maliyet-getiri analizlerine ve feminist yaklaşım ise toplumsal cinsiyet perspektifine odaklanmaktadır.