Ünite 5: Küresel Para ve Ekonomi Sistemi — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Türkiye'nin kronik cari açık problemini çözmek için doğrudan yabancı yatırımlar (DDY) ile sıcak para (portföy yatırımları) arasındaki farkları ve bunların ekonomik istikrar üzerindeki etkilerini karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Doğrudan yabancı yatırımlar üretim, istihdam ve kalıcı tesis kurmayı hedefleyen uzun vadeli ve güvenilir sermaye hareketleridir. Sıcak para ise kısa vadeli faiz ve kâr beklentisiyle gelen, ekonomik dalgalanmalarda ülkeyi hızla terk ederek krizleri tetikleyebilen istikrarsız fonlardır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Ödemeler bilançosunda yer alan 'Net Hata ve Noksan' kaleminin ne anlama geldiğini açıklayarak, Türkiye örneğinde bu kalemin yüksek çıkmasına neden olan kayıt dışı unsurları araştırıp örneklendiriniz.
Yanıt / ipucu
Net hata ve noksan, ödemeler dengesindeki muhasebe hatalarını ve kayıt dışı döviz hareketlerini denkleştiren kalemdir. Türkiye'de gurbetçilerin getirdiği nakit dövizler, kayıt dışı turizm harcamaları ve sığınmacıların sisteme girmeyen varlıkları bu kalemin yüksek çıkmasına yol açar.
Alıştırma 3myders hazırladı
Bretton Woods sisteminin çöküş nedenlerini analiz ederek, bu çöküşün 1970'lerdeki küresel petrol şokları ve esnek kur sistemine geçiş üzerindeki etkilerini tartışınız.
Yanıt / ipucu
ABD'nin aşırı dolar basması sonucu altın rezervlerinin erimesi sistemi çökertmiş ve esnek kur sistemine geçişi başlatmıştır. Doların değer kaybetmesi ise OPEC'in petrol fiyatlarını artırmasına ve 1970'lerdeki küresel petrol şoklarına zemin hazırlamıştır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Bir ülkenin Merkez Bankası döviz rezervlerinin azalış ve artış yönündeki hareketlerinin, o ülkenin dış ticaret ve sermaye hesabı dengesizlikleri ile ilişkisini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Dış ticaret ve yatırım açıkları sermaye hareketleriyle kapatılamadığında, Merkez Bankası rezervleri nihai kaynak olarak kullanılır ve rezervlerde azalma yaşanır. Rezervlerdeki artışlar net döviz girişini, azalışlar ise net döviz çıkışını simgeler.
Alıştırma 5myders hazırladı
Küreselleşme sürecinde ortaya çıkan çevre kirliliği türlerini listeleyerek, küresel ısınma ve iklim değişikliği gibi sorunların çözümünde ulus devletlerin neden ortak kararlar almak zorunda olduğunu değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Çevre kirliliği hava, su, toprak ve termal gibi dokuz ana türe ayrılır. Sınır tanımayan küresel ısınma ve iklim değişikliği gibi gezegensel tehditler, tek bir ulus devletin sınırlarını aştığı için tüm ülkelerin ortak ve eş zamanlı kararlar almasını zorunlu kılar.
