Ünite 5: Küresel Para ve Ekonomi Sistemi — Veri Tablosu

Küresel Para ve Ekonomi Sistemi Karşılaştırma Tablosu

Kavram / Sistem	Tanım / İçerik	Temel Özellik	Sonuç / Risk
Cari İşlemler Hesabı	Mal, hizmet, yatırım ve karşılıksız transferleri kapsar.	Dış ticaret dengesini doğrudan oluşturur.	İthalat fazlası cari açığa yol açar.
Doğrudan Yabancı Yatırım	Üretim ve istihdam amaçlı kalıcı tesis kurma hareketidir.	Uzun vadeli ve güvenilir sermaye akışıdır.	Ülke ekonomisine kalıcı katkı sağlar.
Portföy Yatırımı (Sıcak Para)	Kısa vadeli faiz ve kâr beklentisiyle gelen fonlardır.	Hisse senedi ve tahvillere yönelir.	Ani çıkışlarla krizleri tetikleyebilir.
Net Hata ve Noksan	Ödemeler bilançosunda dengeyi sağlayan kalemdir.	Kayıt dışı döviz hareketlerini içerir.	Muhasebe hatalarını ve kayıtsız girişleri gösterir.
Altın Standardı	Paraların altına endeksli olduğu sabit kur sistemidir.	Otomatik denkleşme mekanizmasına dayanır.	Sistem altın rezervine bağlıdır.
Bretton Woods Sistemi	Paraların Dolara, Doların altına sabitlendiği sistemdir.	II. Dünya Savaşı sonrasında kurulmuştur.	ABD'nin dolar basmasıyla 1971'de çökmüştür.
Esnek (Dalgalı) Kur	Kurların piyasa arz ve talebine göre belirlendiği sistemdir.	Merkez bankaları kontrollü müdahale edebilir.	Bretton Woods sonrası geçerli olmuştur.