Ünite 6: Örnekleme ve Bazı Örnekleme Dağılımları — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Bir otomotiv firmasının ürettiği yeni model araçların çarpışma testlerindeki güvenlik performansını ölçmek istediğini varsayalım. Bu araştırmada tam sayım yerine örnekleme yapılmasının neden zorunlu olduğunu ünitedeki gerekçelerle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Çarpışma testleri, incelenen birimlerin (araçların) fiziksel olarak zarar görmesine ve tahrip olmasına yol açan yıkıcı testlerdir. Eğer tam sayım uygulanırsa üretilen tüm araçlar yok olacağından, üretimin amacı ortadan kalkar; bu yüzden örnekleme yapılması hayati bir zorunluluktur.
Alıştırma 2myders hazırladı
Sistematik örnekleme yönteminde 'büyütme faktörü' (k) nasıl hesaplanır? Evren hacmi (N) 5000 ve seçilecek örneklem hacmi (n) 250 olan bir araştırma için ilk birim 5 olarak çekildiyse, sonraki üç birimin sıra numarasını hesaplayarak gösteriniz.
Yanıt / ipucu
Büyütme faktörü k = N/n = 5000/250 = 20 olarak hesaplanır. İlk birim a = 5 ise, sonraki birimler sırasıyla a+k, a+2k ve a+3k formülüyle belirlenir; bu durumda seçilecek sonraki üç birimin sıra numaraları 25, 45 ve 65 olacaktır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Bir araştırmada 'gözlem birimi' ile 'örnekleme birimi' kavramları arasındaki farkı netleştirmek için, lise öğrencilerinin ders çalışma alışkanlıklarını inceleyen bir çalışmayı ele alarak bu iki birimi belirleyiniz.
Yanıt / ipucu
Bu araştırmada, örnekleme seçilmek üzere listelenen birim olan 'örnekleme birimi' liseler veya sınıflar olabilir; ancak ders çalışma alışkanlıklarına dair verilerin doğrudan kendisinden derleneceği 'gözlem birimi' lise öğrencilerinin kendisidir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Olasılıklı örnekleme yöntemleri ile olasılıklı olmayan örnekleme yöntemlerini, evren parametreleri hakkında genelleme yapabilme ve örneklem hatasını hesaplayabilme kriterleri açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Olasılıklı örneklemede her birimin seçilme şansı belirli olduğundan evren hakkında istatistiksel genelleme yapılabilir ve örneklem hatası matematiksel olarak hesaplanabilir. Olasılıklı olmayan örneklemede ise seçim keyfi olduğundan istatistiksel genelleme yapılamaz ve örneklem hatası ölçülemez.
Alıştırma 5myders hazırladı
Ülkemizde yaşayan nadir bir hastalığa sahip bireylerin tedavi süreçlerindeki memnuniyetini araştırmak isteyen bir uzmanın, çerçeve bulunmayan bu kitleye ulaşmak için hangi olasılıklı olmayan örnekleme yöntemini seçmesi gerektiğini gerekçesiyle tartışınız.
Yanıt / ipucu
Araştırmacı 'kartopu örneklemesi' yöntemini seçmelidir. Çünkü nadir hastalığa sahip bireylerin güncel bir listesi (çerçevesi) bulunmadığından, önce ulaşılan ilk hastanın referansıyla diğer hastalara zincirleme şekilde ulaşmak en pratik ve etkili yoldur.
