Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Günlük yaşamınızdan veya iş hayatınızdan bir karar problemi seçerek, birbiriyle çelişen iki farklı amaç fonksiyonu tanımlayınız ve bu bağlamda 'baskınlık' kavramını kendi örneğiniz üzerinden açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Örnek verirken araba veya ev satın alma gibi iki çelişen kriter (örneğin fiyat ve konfor) seçebilirsiniz. Baskınlık tanımı gereği, bir alternatifin tüm kriterlerde diğerinden üstün olması durumunu açıklamalısınız.
Alıştırma 2myders hazırladı
Çok amaçlı karar verme ile tek amaca indirgeme (skalerleştirme) arasındaki temel farkları karşılaştırarak, ağırlıklandırılmış toplam yönteminin karar vericinin tercihlerini nasıl yansıttığını tartışınız.
Yanıt / ipucu
Karşılaştırmada çok amaçlı sistemlerin çelişen yapısına dikkat çekin. Ağırlıklandırılmış toplam yönteminde wi katsayılarının önem derecesini belirlediğini ve bu katsayıların toplamın sonucunu doğrudan etkilediğini vurgulayın.
Alıştırma 3myders hazırladı
Ödünleşim yaklaşımını kullanarak mevcut bir üretim planlama problemine nasıl alt veya üst sınırlar ekleyebileceğinizi, karar vericinin önceliklerini modele dahil etme süreci açısından adım adım açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Ödünleşim yaklaşımında bazı amaçların kısıt kümesine dönüştürüldüğünü hatırlayın. Belirli bir minimum üretim miktarı veya maksimum maliyet sınırı belirleyerek bu adımları kurgulayabilirsiniz.
Alıştırma 4myders hazırladı
Hedef programlama yaklaşımında kullanılan pozitif ve negatif sapma değişkenlerinin (si+ ve si-) matematiksel ve mantıksal anlamlarını birer örnek üzerinde inceleyerek amaç fonksiyonundaki rollerini araştırınız.
Yanıt / ipucu
Hedef değerin üzerine çıkıldığında pozitif sapmanın, altına düşüldüğünde ise negatif sapmanın devreye girdiğini belirtin. Amaç fonksiyonunun bu sapmaların en küçüklenmesine odaklandığını açıklayın.
Alıştırma 5myders hazırladı
Geleneksel doğrusal programlama modelleri ile hedef programlama modeli arasındaki esneklik farklarını, kısıtların sağlanamaması durumu üzerinden karşılaştırmalı olarak değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Doğrusal programlamada kısıtların kesin olduğunu, hedef programlamada ise hedeflere ulaşılamaması durumunda sapma değişkenleri ile esneklik sağlandığını ifade ediniz.
