İnfografik
← Ünite 11
Zoocoğrafya

Ünite 11: Hominidae Ailesinin Evrimi ve İlk Üyeleri

En Eski Hominid Kalıntıları (Çad ve Kenya)
Hominidae ailesinin tamamen bipedal yürüyebilen ilk üyeleri 7 milyon yıl önce görülmüştür. En eski kalıntılar 7 milyon yıl öncesine tarihlendirilen Çad'daki Sahelanthropus tchadensis ve 6 milyon yıl öncesine tarihlendirilen Kenya'daki Orrorin tugenensis'dir.
Middle Awash Vadisi Keşifleri
Etiyopya’daki Middle Awash Vadisi’nin 4,4 milyon yıllık depozitlerinde Ardipithecus ramidus buluntuları ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca bu vadide daha sonra Australopithecus garhi türüne ait kalıntılar da keşfedilmiştir.
Afrika Dışına İlk Göçler (Gürcistan ve Avrasya)
Yaklaşık 1,8 milyon yıl önce Afrika dışında yaşamış olan Gürcistan’daki Homo erectus (Homo georgicus) buluntuları, Avrasya’ya göçlerin çok daha eski dönemlerde gerçekleştiğini kanıtlamaktadır. Bu göçler Arabistan ve Cebelitarık üzerinden olmuştur.
Uzakdoğu'ya Hızlı Yayılım (Çin ve Java)
Homo erectus'lar 1,8 milyon yıl önce Afrika’nın tropikal bölgelerini terk ederek kuzeydeki Gürcistan'a ulaşmıştır. Mevcut kanıtlar erectusların çok kısa bir süre içinde, 1,66 milyon yıl önce Çin'e ve 1,51 milyon yıl önce Java'ya ulaştığını gösterir.

Anahtar Kavramlar

Bipedalİki ayak üzerinde dik bir şekilde yürüyebilme yeteneğini ifade eden anatomik bir terimdir. Hominidae ailesinin tamamen bipedal yürüyebilen ilk üyeleri 7 milyon yıl önce görülmeye başlamıştır.
Sahelanthropus tchadensisÇad'da bulunan ve 7 milyon yıl öncesine tarihlendirilen, bipedal yürüyebilen ve beyin hacmi artışına sahip en eski Hominidae ailesi üyesi fosil kalıntılarından biridir.
Orrorin tugenensisKenya’da bulunan ve 6 milyon yıl öncesine tarihlendirilen, ağaçlık ortamlarla ilişkili olduğu tahmin edilen erken dönem hominid türüdür.
Ardipithecus ramidusEtiyopya’daki Middle Awash Vadisi’nin depozitlerinde bulunan, ormanlık arazi yapısı ve orta derecede yağışlı otlaklarla ilişkilendirilen erken hominid türüdür.
ParanthropusKaba yapılı Australopithecuslar olarak bilinen; Güney Afrika'da robustus, Doğu Afrika'da ise aethiopicus ve boisei türleriyle temsil edilen hominid grubudur.
Australopithecus afarensisAustralopithecus genusu içerisinde yer alan ve coğrafi olarak Doğu Afrika bölgesinde yaşamış olan önemli bir erken insanımsı türüdür.
Homo habilisYaklaşık 2,4 milyon yıl önce Doğu Afrika'da ortaya çıkan en eski insan türlerinden biri olup, en eski taş alet buluntularıyla doğrudan ilişkilendirilmektedir.
Homo georgicusGürcistan'da bulunan ve yaklaşık 1,8 milyon yıl önce Afrika dışında yaşamış olan, erken dönem Homo erectus popülasyonunu temsil eden fosil kalıntısıdır.
Homo heidelbergensis1.200-1.300 cm3’lük beyin hacmine sahip, Homo erectus ile Homo sapiens arasında geçiş özelliği gösteren ve 600 bin yıl önce ortaya çıkan iri beyinli insan türüdür.
Homo neanderthalensisHomo erectus'un doğuya yayılmasının ardından Batı Asya ve Avrupa'da ortaya çıkan, 300 bin yıl önce İspanya'da görülen ve yaklaşık 35 bin yıl öncesine kadar yaşamış insan türüdür.

Diğer Önemli Bilgiler

Avrupa'nın En Eski Homo Buluntuları

Kuzeybatı Afrika'daki Cezayir'de bulunan 1,8 milyon yıllık taş aletlerin ardından, İspanya'da bulunan 1,2 milyon yıllık keşifler Avrupa’daki en eski Homo genusu buluntusu olarak tanımlanmaktadır. Ayrıca İtalya'da 900 bin yıllık bulgular mevcuttur.

Modern İnsanın (Homo sapiens) Ortaya Çıkışı

Batı Asya ve Avrupa'da 300 bin yıl önce İspanya'da görülen Homo neanderthalensis'ler 35 bin yıl öncesine kadar yaşamıştır. Bugün dünyada yaşamını sürdüren anatomik açıdan modern insanların yani Homo sapiens’in ortaya çıkışı ise yaklaşık 195 bin yıl öncesine dayanmaktadır.

Sınavda Dikkat Et

  • Fosil isimleri ile bulundukları coğrafi bölgeleri (örneğin Sahelanthropus tchadensis - Çad, Orrorin tugenensis - Kenya) karıştırmayın, sınavda bu eşleştirmeler sıkça sorulur.
  • Australopithecus afarensis ile africanus türlerinin coğrafi dağılımına dikkat edin (Afarensis Doğu Afrika, Africanus Güney Afrika).
  • Homo rudolfensis ve Homo habilis türlerinin yaklaşık 2,4 milyon yıl önce Doğu Afrika'da ortaya çıktığını ve ilk taş aletlerle ilişkili olduğunu unutmayın.
  • Afrika dışına ilk göçlerin ve Gürcistan'daki (Dmanisi) Homo erectus buluntularının yaklaşık 1,8 milyon yıl önce gerçekleştiği tarih detayını göz ardı etmeyin.
  • Homo heidelbergensis'in 1.200-1.300 cm3 beyin hacmiyle Homo erectus ve Homo sapiens arasında geçiş formu olduğunu hatırlayın.
  • Anatomik modern insan Homo sapiens'in ortaya çıkış tarihinin yaklaşık 195 bin yıl önce olduğunu, Neanderthal'lerin ise 35 bin yıl öncesine kadar yaşayabildiğini ezberleyin.