Ünite 12: Modern İnsanın Kökenine İlişkin Teoriler — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Kollu Şamdan Modeli ile Çok Merkezli Evrim Modeli arasındaki en temel farkı gen akışı (genetik alışveriş) kavramı üzerinden karşılaştırarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Kollu Şamdan Modeli kıtalar arası populasyonlar arasında hiçbir gen akışı olmadığını ve tam bir izolasyon yaşandığını savunurken; Çok Merkezli Evrim Modeli, populasyonların tek bir tür olarak kalmasını sağlayan sürekli bir gen akışının var olduğunu savunur.
Alıştırma 2myders hazırladı
Tek Merkezli Evrim Modeli ile Hibritleşme ve Asimilasyon Modeli'nin, Afrika'dan göç eden Homo sapiens'lerin yerel arkaik formlarla karşılaşma anına dair öne sürdüğü farklı yaklaşımları tartışınız.
Yanıt / ipucu
Tek Merkezli Evrim Modeli, modern insanın yerel formların yerini hiçbir melezleşme olmadan tamamen aldığını savunur. Hibritleşme ve Asimilasyon Modeli ise göç eden gruplar ile yerleşik arkaik gruplar arasında zaman zaman melezleşmeler yaşandığını ve bu genlerin günümüze aktarıldığını belirtir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Doğu Afrika'da yer alan Büyük Rift Vadisi ve Levant koridorunun, erken insan topluluklarının göç yolları üzerindeki coğrafi önemini harita bilgilerinizi kullanarak araştırıp örneklendiriniz.
Yanıt / ipucu
Büyük Rift Vadisi ve Levant koridoru, Doğu Afrika'dan başlayıp Anadolu'ya kadar uzanan doğal bir jeolojik hat oluşturmuştur. Bu koridor, hem hayvan sürülerinin hem de erken insanların kuzeye ve doğuya doğru güvenle ilerlemesini sağlayan elverişli bir geçit görevi görmüştür.
Alıştırma 4myders hazırladı
İnsanların Afrika'dan çıkışını tetikleyen faktörleri ekolojik (çevresel) ve sosyal/bilişsel (kültürel) nedenler olarak iki gruba ayırarak listeleyiniz.
Yanıt / ipucu
Ekolojik nedenler arasında iklim değişiklikleri, karasal memelilerin göç hareketleri ve populasyon genişlemesi yer alır. Sosyal ve bilişsel nedenler ise akrabalık ilişkilerindeki artış, kültürel gelişmeler, dil ve sembolizm kullanımı gibi karmaşık insan davranışlarıdır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Metinde verilen arkeolojik zaman çizelgesini inceleyerek, Homo sapiens'in Afrika'dan çıkıp sırasıyla Arap Yarımadası, Güney Batı Asya ve Güneydoğu Asya'ya yayılım kronolojisini gösteren basit bir zaman şeridi hazırlayınız.
Yanıt / ipucu
Zaman şeridi sırasıyla: 150-130 bin yıl önce Arap Yarımadası, 130-90 bin yıl önce Güney Batı Asya (ilk kez), 80-60 bin yıl önce Güneydoğu Asya ve 50 bin yıl önce Güney Batı Asya'ya ikinci göç dalgası şeklinde oluşturulmalıdır.