Ana Sayfa » Ankara Üniversitesi ANKADEM » Paleoantropoloji Anabilim Dalı » Zoocoğrafya

Ünite 12: Modern İnsanın Kökenine İlişkin Teoriler — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 20 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Kollu Şamdan Modeli — H. sapiens populasyonları arasında hiçbir gen akışı olmadan Avrupa, Afrika ve Asya'da bağımsız olarak evrimleştiğini savunan modeldir. Günümüzdeki Avrupa ve Asya populasyonlarındaki tüm genlerin lokal arkaik populasyonlardan köken aldığını öne sürer.

Çok Merkezli Evrim Modeli — H. sapiens'in tek bir tür kalmasını sağlayacak düzeyde gen akışı ile Avrupa, Afrika ve Asya'da eş zamanlı olarak evrimleştiğini öne süren modeldir. Günümüz insan gen havuzları, uzak ve lokal arkaik populasyonların karışımından köken almıştır.

Tek Merkezli Evrim Modeli — Modern H. sapiens'in Afrika'da evrimleştikten sonra Avrupa ve Asya'ya göç ettiğini ve hibritleşme olmaksızın lokal formların yerini tamamen aldığını savunan modeldir. Fosil kayıtlarındaki ilk formlara ait genler modern insanda yoktur.

Hibritleşme ve Asimilasyon Modeli — Modern H. sapiens'in Afrika'dan göç edip büyük oranda lokal formların yerini aldığı, ancak yeni gelenlerle yerleşikler arasında hibritleşme olduğu modeldir. Arkaik populasyonlara ait bazı genler asimile edilmiş olup modern insanda hâlâ varlığını sürdürmektedir.

Büyük Rift Vadisi — Güneydoğu Afrika'da başlayan, Doğu Afrika'yı boydan boya geçerek Orta Doğu'da Levant koridoru boyunca Anadolu'ya kadar uzanan jeolojik alandır. Bu alan, kuzeye göç eden hayvan ve insanlar tarafından sürekli olarak kullanılmıştır.

Levant Koridoru — Orta Doğu'da yer alan ve Büyük Rift Vadisi'nin Anadolu'ya uzanan kolu üzerinde bulunan stratejik bir geçittir. İnsanların Afrika'dan çıkarak Avrasya'ya yayılmalarında kritik bir coğrafi geçiş noktası oluşturmuştur.

MIS-6 (Marine Isotope Stage 6) — Kuzey Doğu Afrika'dan Arap Yarımadası'na gerçekleştirilen 150-130 bin yıl önceki ilk göç dalgasıyla ilişkili olan deniz izotop evresidir. İklimsel değişmelerin göçler üzerindeki etkisini izlemede kullanılır.

MIS-5 (Marine Isotope Stage 5) — Güney Batı Asya'ya ilk kez 130-90 bin yıl önce gerçekleştirilen insan göçleri dönemine denk gelen deniz izotop evresidir. Bu dönemde iklimsel değişmelerin göçleri yakından takip ettiği görülmektedir.

MIS-4 (Marine Isotope Stage 4) — Güney Doğu Asya'ya 80-60 bin yıl önce yapılan insan göçü dalgasının tarihlenmesinde referans alınan deniz izotop evresidir. Yayılım süreçlerinin iklimsel verilerle uyumunu gösterir.

MIS-3 (Marine Isotope Stage 3) — Güney Batı Asya'ya ikinci kez 50 bin yıl önce gerçekleştirilen insan yayılımı ve göç hareketinin takip edildiği deniz izotop evresidir. Bu evre, modern insanın bölgeye tekrar göç ettiğini kanıtlayan arkeolojik bulgularla ilişkilidir.