İnfografik
← Ünite 6
Zoocoğrafya

Ünite 6: Zoocoğrafik Bölgeler

Schlater ve Wallace'ın Sınıflandırması
Dünyayı kuşların yayılım alanlarına göre ilk kez altı bölgeye ayıran bilim insanı Schlater'dir; 1876 yılında Alfred Russel Wallace ise bu aynı altı bölgeyi memeli hayvanlar üzerine başarıyla uygulamıştır.
Avustralya'nın Yüksek İzolasyonu
Avustralya bölgesi, dünyadaki en izole zoocoğrafik alan olma özelliğini taşır; bu nedenle memeli faunasının yalnızca yüzde 20'si diğer coğrafi bölgelerle ortak özellikler göstermektedir.
Pliyosen Dönemdeki Kara Köprüsü
Jeolojik dönemlerden Pliyosen'de Kuzey ve Güney Amerika arasında kara bağlantısının kurulması, Nearktik ve Neotropikal bölgelerin faunalarının birbirine karışmasına ve ekolojik yapının değişmesine yol açmıştır.
Oriyentalis Bölgesinin Endemik Aileleri
Pangea'nın parçalanmasından bu yana izole kalan Oriyentalis (Hindistan) bölgesinde Tree Shrew, Colugos, Tarsier ve Gibbon olmak üzere tam 4 farklı endemik memeli ailesi yaşamaktadır.

Anahtar Kavramlar

Zoocoğrafik BölgeCanlıların hareket özellikleri, yaşam koşulları ve yayılımları esas alınarak dünyanın yaşam alanlarının bölümlere ayrıldığı coğrafi sahalardır. Örneğin Schlater ve Wallace dünyayı kuş ve memeli yayılımlarına göre altı ana zoocoğrafik bölgeye ayırmıştır.
Palearktik BölgeAvrupa, Sahra'nın güneyine kadar Afrika, Arap yarımadasının kuzeyi ve Güneydoğu Asya hariç Asya kıtasını kapsayan en büyük zoocoğrafik bölgedir. Karasal ve ılıman iklimin egemen olduğu bu bölge, endemik memeli ailesine sahip değildir.
Etiyopya BölgesiKuzey Afrika hariç tüm Afrika kıtasını kapsayan ve büyük kısmı tropikal olan zoocoğrafik bölgedir. Rodent, primat, insectivor, artiodactyl ve aardvark gibi pek çok endemik memeli ailesine ev sahipliği yapar.
Oriyentalis (Hindistan) BölgesiTibet yaylasından Hindistan'a, tropikal Asya'dan Güney Çin ve Filipinler'e kadar uzanan zoocoğrafik sahadır. Pangea'nın parçalanmasından sonra izole kalan bu bölgede Tree Shrew, Colugos, Tarsier ve Gibbon gibi 4 endemik aile bulunur.
Avustralya BölgesiAvustralya kıtası ve Tazmanya adasını içeren, dünyanın en izole ve en küçük zoocoğrafik bölgesidir. Memeli faunasının yalnızca %20'si diğer bölgelerle ortak olup, keseli ve plazentalı memelilere ait 17 endemik aileye sahiptir.
Nearktik BölgePanama Kanalı'ndan kuzeyde kalan Kuzey Amerika kıtasını kapsayan ve uzun süre izole kalmış zoocoğrafik bölgedir. Memeli çeşitliliği az olup Aplodontidae ve Antilocapridae aileleri bu bölgeye endemiktir.
Neotropikal BölgeMeksika'dan itibaren Orta ve Güney Amerika'yı kapsayan, sıcak ve elverişli iklimiyle dikkat çeken izole bölgedir. Rodent, insectivor, xenarthrans ve keseli memeliler gibi endemik grupları barındırır.
Endemik AileYalnızca belirli bir coğrafi bölgeye veya kıtaya özgü olan, dünyada başka hiçbir doğal yaşam alanında bulunmayan hayvan aileleridir. Örneğin Avustralya bölgesinde 17 endemik memeli ailesi mevcuttur.
İzolyasyon (Yalıtılmışlık)Coğrafi engeller veya kıtaların ayrılması nedeniyle bir canlı topluluğunun diğer bölgelerle gen alışverişinin kesilmesi durumudur. Avustralya ve Neotropikal bölgeler yüksek izolasyon derecelerine sahiptir.
Pliyosen DönemKuzey ve Güney Amerika'nın kara bağlantısının kurulduğu ve faunaların birbirleriyle etkileşime geçerek karışmasına zemin hazırlayan jeolojik dönemdir.

Diğer Önemli Bilgiler

Nearktik Bölgenin Endemik Aileleri

Oldukça soğuk iklim koşulları ve uzun süreli izolasyon barındıran Nearktik bölgede memeli çeşitliliği düşük olup, kemirgenlerden Aplodontidae ve çift toynaklılardan Antilocapridae aileleri endemiktir.

Palearktik Bölgenin Büyüklüğü

Avrupa, Sahra'nın güneyine kadar Afrika, Arap yarımadasının kuzeyi ve Asya'nın büyük kısmını kapsayan Palearktik bölge, dünyadaki en büyük zoocoğrafik bölge konumundadır ancak endemik memeli ailesine sahip değildir.

Sınavda Dikkat Et

  • Schlater ile Wallace'ın rolünü karıştırma; Schlater ilk kez kuşlara göre 6 bölgeye ayırmış, Wallace ise bunu memelilere uyarlamıştır.
  • Palearktik bölgenin en büyük bölge olmasına rağmen hiçbir endemik memeli ailesine sahip olmadığını unutma.
  • Avustralya bölgesinin en izole, en küçük ve gelişmiş canlılar açısından en fakir bölge olduğunu zihninde tut.
  • Oriyentalis bölgesinin 4 endemik ailesi (Tree Shrew, Colugos, Tarsier, Gibbon) sınavda soru potansiyeli yüksek detaylardandır.
  • Nearktik bölgeye endemik olan Aplodontidae ve Antilocapridae ailelerinin isimlerini ezberle.
  • Neotropikal ve Nearktik faunalarının Pliyosen dönemindeki kara bağlantısıyla karıştığını ve kuzeydeki yırtıcıların güneydeki keseli memelileri yok ettiğini unutma.