Ünite 6: Polis

Periandros'un Yaşam Dönemi

Periandros, M.Ö. 627 ile M.Ö. 587 yılları arasında Korinthos tiranı olarak görev yapmış erken dönem tiranlarından biridir. Kentinin kültürel ve mimari alanda öne çıkması için önemli çabalar sarf etmiştir.

Peisistratos'un İktidar Yılları

Peisistratos, M.Ö. 561/560 yıllarında yönetimi ele geçirmiş ve M.Ö. 527 yılına kadar Atina tiranı olarak hüküm sürmüştür. Kendisi Atina'nın gelişimine katkı sunan tiranlar arasında yer alır.

Hippias'ın Tiranlık Süresi

Hippias, Peisistratos'un oğlu olup M.Ö. 527 ile M.Ö. 510 yılları arasında Atina tiranı olarak görev yapmıştır. Babasının ardından yönetimi devralarak Atina'da tiranlık sistemini sürdürmüştür.

Atina Demokrasisinin Sonu

M.Ö. 5. yüzyılda başlayan Atina demokrasisi, Makedonya'nın M.Ö. 322 yılında Atina'yı fethetmesiyle birlikte sona ermiştir. Bu tarih antik Atina siyasi tarihi için önemli bir kırılma noktasıdır.

Anahtar Kavramlar

PolisAntik Yunan'da sadece fiziksel bir yerleşimi değil, aynı zamanda siyasi, toplumsal ve kültürel birliği temsil eden kent-devlet yapısıdır. Örnek olarak Atina ve Korinthos birer polis yapısıdır.

Tiran (Tyrannos)M.Ö. 7. ve 6. yüzyıllarda oligarşinin içinden çıkarak yasadışı yollarla yönetimi ele geçiren Lydia kökenli hükümdarlara verilen isimdir. Periandros ve Peisistratos bu duruma örnektir.

DemokrasiAtina'da M.Ö. 5. yüzyılda başlayan ve Makedonya fethine kadar süren, halkın (demos) egemenliğine dayanan yönetim biçimidir. Tüm erkek yurttaşların oy çokluğuyla karar almasını sağlar.

EkklesiaAtina demokrasisinde bütün siyasal kararların yurttaşların doğrudan katılımıyla oy çokluğuyla alındığı halk meclisidir.

PeriandrosM.Ö. 627-587 yılları arasında hüküm sürmüş ünlü Korinthos tiranıdır. Erken dönem tiranları arasında kentlerin güzelleşmesine katkı sağlayan isimlerdendir.

PeisistratosM.Ö. 561/560 ile 527 yılları arasında iktidarda kalmış olan Atina tiranıdır. Kentin kültürel alanda öne çıkması için çaba harcayan önemli tiranlar arasındadır.

HippiasM.Ö. 527-510 yılları arasında Atina tiranlığı yapmış olan ve Peisistratos'un oğlu olan tarihi kişiliktir.

Perikles DönemiM.Ö. 461 yılında başlayan, Atina'nın dış politikada girişimci olduğu, deniz birliği kasasının Atina'ya taşındığı ve Akropolis'in önem kazandığı dönemdir.

Hippodamos SistemiMiletoslu kent plancısı Hippodamos tarafından geliştirilen, dolambaçlı sokaklar yerine birbirini dik açıyla kesen cadde sistemini içeren kent planlama anlayışıdır.

Attik-Delos Deniz BirliğiPerikles döneminde kasası Atina'ya taşınan ve üyelerinin Atina parasını kullanmasının zorunlu kılındığı antik deniz birliğidir.

Diğer Önemli Bilgiler

Perikles Döneminin Başlangıcı

Perikles dönemi M.Ö. 461 yılında başlamış ve bu dönemde Atina dış politikasında büyük bir hareketlilik yaşanmıştır. Bu süreçte Attik-Delos deniz birliğinin kasası Atina'ya taşınmıştır.

Pire (Peiraieus) Kentinin Yeniden Yapılanması

M.Ö. 5. yüzyılın ortalarında Pers Savaşları sırasında büyük bir yıkıma uğrayan Peiraieus kenti, Miletoslu kent plancısı Hippodamos tarafından yeniden yapılandırılmıştır. Bu projede ızgara plan sistemi uygulanmıştır.

Antik Yunan Okunabilecek Eserler Listesi

Ders kaynakları arasında U. Eco'nun 'Antik Yunan', E. Friedell'in 'Antik Yunan’ın Kültür Tarihi' ve Homeros'un 'İlyada – Odysseia' gibi eserleri yer alarak dönemin kültürel altyapısını aydınlatmaktadır.

Sınavda Dikkat Et

Tiran kelimesinin Lydia kökenli olduğunu ve Klasik dönem öncesi ile sonrası anlam değişimine uğradığını unutmayın.
Periandros'un Korinthos tiranı, Peisistratos ve Hippias'ın ise Atina tiranı olduğunu karıştırmayın.
Atina demokrasisinin Makedonya'nın M.Ö. 322 yılındaki fethiyle sona erdiğini tarihe dikkat ederek ezberleyin.
Halk meclisinin adının 'Ekklesia' olduğunu ve kararların burada alındığını kesinlikle aklınızda tutun.
Perikles döneminde Attik-Delos deniz birliği kasasının Atina'ya taşındığını ve para birimi kararnamesi çıkarıldığını unutmayın.
Peiraieus (Pire) kentini ızgara sistemle (dik açıyla kesen cadde) yeniden planlayanın Miletoslu Hippodamos olduğunu sakın karıştırmayın.