Genel AmaçBir araştırmanın neyi hedeflediğini topluca ve özetleyici bir biçimde ortaya koyan, ayrıntılı amaçların bütününe yön veren geniş kapsamlı giriş cümlesi niteliğindeki ifadedir.
Alt Amaç (Ayrıntılı Amaç)Genel amacın gerçekleştirilebilmesi için hangi verilerin toplanacağını ve hangi ilişkilerin inceleneceğini gösteren, soru cümleleri veya hipotezlerle ifade edilen somut hedeflerdir.
Soru CümlesiAraştırmacının cevaplandırmak istediği durumları, değişkenler ve toplanacak veriler açısından belirleyen, hazırlanması hipotezlere göre daha kolay olan amaç ifade etme yöntemidir.
Denence (Hipotez)Belli bir kuramsal temele dayalı olarak geliştirilen, değişkenler arasında varlığı öne sürülen ve doğruluğu test edilmek üzere ortaya atılan gözlemsel ya da algısal önermelerdir.
Yokluk (Sıfır) Hipotezi (H0)İki değişken arasında herhangi bir ilişkinin veya incelenen gruplar arasında anlamlı bir farkın bulunmadığını savunan, araştırmacının doğruluğundan şüphe ettiği başlangıç hipotezidir.
Araştırma (Alternatif) Hipotezi (H1)Araştırmacının doğru olduğuna inandığı, değişkenler arasında anlamlı bir ilişkinin veya farkın olduğunu iddia ederek araştırma sonucuna yön veren hipotezdir.
Araştırmanın ÖnemiAraştırmada toplanan verilerin ve elde edilen bulguların hangi kuramsal veya pratik sorunun çözümünde, nasıl kullanılabileceğini açıklayan gerekçelendirme bölümüdür.
Araştırmanın AmacıAraştırma süresince hangi verilerin toplanacağını ve hangi sorulara yanıt aranacağını net bir şekilde ortaya koyan teknik ifadedir.
Araştırmacının AmacıToplanan verilerin ve elde edilen sonuçların gelecekte hangi pratik veya kuramsal faydaları sağlayacağını, nerede kullanılacağını açıklayan, araştırmanın önemi ile eş anlamlı kavramdır.
Varsayım (Sayıltı)Doğruluğu test edilmeksizin baştan doğru kabul edilen, araştırma sürecini ve geçerliliğini doğrudan etkileyen, denenmeyen temel yargılardır.
SınırlılıkAraştırmacının normalde yapmak isteyip de bütçe, zaman, yöntem veya pratik zorluklar nedeniyle vazgeçmek zorunda kaldığı, çalışmanın kapsamını daraltan unsurlardır.
Kavramsal TanımBir kavramın, yine başka soyut kavramlar kullanılarak açıklanmasıdır; ölçülebilir ve gözlenebilir kriterler sunmadığı için araştırmalarda tek başına yetersiz kalır.
İşlevsel (Fonksiyonel) TanımKavramların gözlenebilir, ölçülebilir ve uygulanabilir özelliklerle tanıtılmasıdır; örneğin zekayı belirli bir testten alınan puanla tanımlamak işlevsel bir tanımdır.
Deneme ModeliDeğişkenler arasındaki neden-sonuç ilişkilerini belirlemek amacıyla araştırmacının doğrudan müdahalede bulunduğu ve en az bir karşılaştırmayı zorunlu kılan araştırma desenidir.
Yaratıcı Drama EğitimiÖğretmen adaylarının demokratik tutum, bilişüstü farkındalık ve duygusal zekalarını geliştirmek amacıyla geleneksel yöntemlere alternatif olarak kullanılan aktif öğrenme yöntemidir.
Epistemolojik İnançlarBireyin bilginin yapısı, kesinliği, kaynağı ve öğrenmenin nasıl gerçekleştiği konusundaki öznel inançlarını ve algılarını ifade eden psikolojik boyuttur.
TIMSSUluslararası Matematik ve Fen Eğilimleri Araştırması adını taşıyan, öğrencilerin matematik ve fen alanlarındaki başarılarını küresel düzeyde değerlendiren uluslararası çalışmadır.
IEAUluslararası Eğitim Başarılarını Değerlendirme Kuruluşu olup, dünya çapında eğitim sistemlerini karşılaştırmalı araştırmalarla izleyen bağımsız bir organizasyondur.
PISAUluslararası Öğrenci Durum Belirleme Programı olup, 15 yaş grubu öğrencilerin bilgi ve becerilerini gerçek yaşam durumlarında kullanma yetilerini ölçen araştırmadır.
FMF (Farklı Madde Fonksiyonu)Aynı yetenek düzeyindeki farklı alt gruplarda yer alan bireylerin, bir test maddesine doğru cevap verme olasılıklarının birbirinden farklı olması durumudur.
Geleneksel Öğretim YöntemiDüz anlatım, soru-cevap ve tartışma tekniklerine dayalı, öğretmen merkezli olarak yürütülen klasik eğitim ve öğretim yaklaşımıdır.
Bilişüstü FarkındalıkBireyin kendi düşünme süreçlerinin, öğrenme stratejilerinin farkında olması ve bu süreçleri kendi kendine izleyip yönlendirebilme yeteneğidir.
Duygusal Zekâ YeterliliğiKişinin kendi duygularını tanıma, anlama, yönetme ve başkalarının duygularıyla empati kurarak ilişkilerini sağlıklı yürütebilme becerisidir.
Ağırlıklı PuanlamaÖlçme araçlarında yer alan maddelerin önem derecesine veya zorluğuna göre farklı puan katsayıları ile değerlendirilmesi sürecidir.
Kısmi BilgiÖğrencinin bir soruya tamamen doğru veya tamamen yanlış cevap vermesi dışındaki, sorunun çözümüne dair sahip olduğu eksik ama doğru bilgi kırıntılarıdır.
