İnfografik
← Ünite 13
Cebir 1

Ünite 13: Final

S3 Grubunun Üreteç İlişkisi
S3 simetrik grubundaki tüm elemanlar, (12) ve (23) transpozisyonlarının çarpımıyla elde edilir. Örneğin, (13) elemanı (12)(23)(12) çarpımına, (123) elemanı ise (12)(23) çarpımına eşittir.
Q ve Q* Arasındaki Çelişki
Toplamsal rasyonel sayılar grubu Q ile çarpımsal grup Q* arasında bir izomorfizma kurulmaya çalışıldığında, -1 sayısının rasyonel bir sayının karesi olması gerektiği çelişkisi ortaya çıkar ve bu durum izomorfizmanın imkansızlığını kanıtlar.
432 Mertebeli Grupların Dağılımı
432 sayısı 2^4 * 3^3 şeklinde yazılır. p(4)=5 ve p(3)=3 bölüntü değerleri kullanılarak, bu mertebede birbirine izomorf olmayan tam olarak 15 farklı değişmeli grup tanımlanabileceği hesaplanır.
42875 Mertebeli Grubun Analizi
42875 = 5^3 * 7^3 mertebeli bir grupta, Sylow 7-altgruplarının sayısı n7 için n7 | 125 ve n7 ≡ 1 (mod 7) şartlarından sadece n7 = 1 çözümü bulunur. Bu durum, mertebesi 343 olan tek ve normal bir altgrubun varlığını ispatlar.

Anahtar Kavramlar

Altgrup Kapalılık ÖzelliğiBir grubun alt kümesinin altgrup olabilmesi için kümedeki her iki elemanın işleme tabi tutulmasıyla elde edilen sonucun yine aynı kümede kalması şartıdır. Örneğin, çarpımsal grupta iki irrasyonel sayının çarpımı rasyonel olabileceğinden irrasyoneller altgrup oluşturmaz.
Grup İzomorfizmasıİki grup arasında tanımlı, grup işlemlerini koruyan birebir ve örten fonksiyondur. İzomorf gruplar yapısal olarak tamamen aynı özelliklere sahiptir ve birinde geçerli olan cebirsel ilişkiler diğerinde de korunur.
Asal Mertebeli GrupEleman sayısı bir asal sayıya eşit olan gruptur. Lagrange Teoremi gereğince, bu tür grupların birim grup ve kendisinden başka altgrubu olamaz ve bu gruplar her zaman devirlidir.
Bölüm GrubuBir G grubunun normal bir H altgrubuna göre oluşturulan tüm yan sınıflarının (kosetlerinin) kümesi üzerinde tanımlanan grup yapısıdır. İşlemi kosetlerin çarpımı şeklinde tanımlanır.
Bölüntü Fonksiyonu (Partition)Bir pozitif tam sayının, sırasına bakılmaksızın pozitif tam sayıların toplamı şeklinde kaç farklı şekilde yazılabileceğini gösteren fonksiyondur. Sonlu değişmeli grupların sayısını bulmada kullanılır.
Sylow p-AltgrubuMertebesi p^k olan ve p'nin daha yüksek bir kuvveti tarafından bölünemeyen, bir G grubunun en büyük p-altgrubudur. Sylow teoremleri bu altgrupların varlığını ve sayısını garanti eder.
Normal AltgrupBir grubun, her elemanı için sol yan sınıfının sağ yan sınıfına eşit olduğu (gH = Hg) özel altgrubudur. Bölüm grubu oluşturabilmek için altgrubun normal olması zorunludur.
Direkt ToplamVerilen grupların kartezyen çarpımı üzerinde, bileşen bazında tanımlanan grup işlemiyle oluşturulan yeni ve daha büyük bir grup yapısıdır. Z210 grubu bu yöntemle daha küçük gruplara ayrıştırılabilir.
Üreteç KümesiBir grubun tüm elemanlarının, bu kümedeki elemanların ve onların terslerinin sonlu çarpımları şeklinde yazılabildiği en küçük alt kümedir. S3 grubu için {(12), (23)} bir üreteç kümesidir.
TranspozisyonSadece iki elemanın yerini değiştiren ve diğer elemanları sabit bırakan en basit permütasyon türüdür. Her permütasyon transpozisyonların çarpımı şeklinde yazılabilir.

Diğer Önemli Bilgiler

Z210 Grubunun Altgrup Üreteçleri

Z210 grubu, aralarında asal çarpanlarına ayrıldığında G2 = <105>, G3 = <70>, G5 = <42> ve G7 = <30> altgruplarının direkt toplamı olarak yazılır. Bu altgrupların mertebeleri sırasıyla 2, 3, 5 ve 7'dir.

Klein 4-Grubu V'nin Normal Altgrup Rolü

S4 simetrik grubunun V = {(1), (12)(34), (13)(24), (14)(23)} altgrubu normaldir. f: S3 -> S4/V fonksiyonu altında (1234)V kosetinin ters görüntüsü hesaplandığında, bu koset (13)V kosetine eşit olup ters görüntüsü {(13)} kümesidir.

Sınavda Dikkat Et

  • Sylow altgruplarının sayısını (np) hesaplarken np | m ve np ≡ 1 (mod p) koşullarının her ikisini de sağlayan tek bir değer çıkıp çıkmadığına dikkat edin; eğer tek değer çıkarsa o altgrup normaldir.
  • İki grubun izomorf olmadığını kanıtlamak için her zaman elemanların karesi veya mertebesi gibi cebirsel korunum özelliklerindeki çelişkileri arayın.
  • Sonlu değişmeli grupların sayısını bulurken mertebeyi doğru asal çarpanlara ayırdığınızdan ve üslerin bölüntü (partition) sayılarını doğru çarptığınızdan emin olun.
  • Z_n grubunu direkt toplam olarak yazarken, bileşenlerin mertebelerinin çarpımının n sayısını vermesi ve bu mertebelerin aralarında asal olması gerektiğini unutmayın.
  • Bir kümenin altgrup olmadığını göstermek için kapalılık özelliğini bozan tek bir somut karşı örnek sunmak sınavda tam puan almak için yeterlidir.