Ünite 1: Afetlerin Tanımı ve Sınıflaması — Önemli Kavramlar

Beklenmedik zamanda meydana gelen, yerel kapasitenin yetersiz kaldığı ve dış yardım gerektiren yıkıcı olaylar bütünüdür. Örn: 2023 Kahramanmaraş depremleri.

Genellikle yerel imkanlarla üstesinden gelinebilen, aciliyet gerektiren sınırlı olaylardır. Afetten farkı, dış yardıma ihtiyaç duyulmamasıdır.

Afetlerin tıbbi ihtiyaçlarını yöneten, kısıtlı kaynaklarla en fazla hayatı kurtarmayı hedefleyen multidisipliner tıp dalıdır.

Afetzedelerin sağlık durumlarına göre tıbbi önceliklerinin belirlenmesi sürecidir. Afet tıbbının en kritik uygulama aşamalarından biridir.

Afetlerin küresel verilerini toplayan ve analiz eden, 1988'de kurulan uluslararası afet veri tabanıdır.

Türkiye Afet Bilgi Bankası; bir olayın afet sayılması için can kaybı, ekonomik hasar gibi kriterleri denetleyen AFAD bünyesindeki yapıdır.

Afetin meydana geldiği ilk 6 saati kapsayan, en kritik müdahale dönemidir.

Afetin başlamasıyla dış yardımların ulaşmasına kadar geçen, yerel imkanların kullanıldığı 6-72 saatlik süredir.

İnsan eliyle doğrudan başlatılmayan ancak doğa olayları sonucu oluşan yıkımlardır. Örn: Deprem, sel, volkanik patlama.

İnsan yapımı sistemlerin, altyapıların veya endüstriyel tesislerin arızalanması sonucu oluşan afetlerdir. Örn: Çernobil nükleer kazası.

Savaş, terör, göç gibi toplumsal dinamiklerin veya insan eylemlerinin doğrudan yol açtığı afetlerdir.

Sadece mahalle veya kasaba gibi küçük bir alanı etkileyen, yerel yönetimlerin imkanlarıyla yönetilebilen afetlerdir.

Hiçbir uyarı vermeden kısa sürede meydana gelen yıkıcı olaylardır. Örn: Deprem veya uçak kazası.

Uzun sürede birikerek gelişen, önleyici tedbir alma şansı daha yüksek olan afetlerdir. Örn: Kuraklık veya erozyon.

Kurumun hem kendisinin etkilendiği hem de dışarıdan gelen afetzedelere müdahale etmek zorunda kaldığı durumdur.

Afet sonrası oluşan travma sonrası stres bozukluğu, depresyon ve toplumsal güven kaybı gibi etkilerdir.

Afet öncesi risk yönetimi ve afet sonrası kriz yönetimini birleştiren, zararı en aza indirmeyi hedefleyen modern modeldir.