Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Konuşma öncesi dönemdeki 'Mırıldanmanın Tekrarı' evresinin gelişimsel takibi neden önemlidir? Bu evrede yaşanabilecek bir aksaklığın hangi olası sorunlara işaret edebileceğini araştırıp açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Mırıldanmanın tekrarı evresinde bebeğin kendi çıkardığı sesleri işiterek ritmik olarak tekrarlaması beklenir. Bu evrede mırıldanmanın görülmemesi veya kesilmesi, işitme kaybı ya da zihinsel yetersizlik gibi gelişimsel sorunların erken bir habercisi olabilir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Tek sözcük döneminde sıkça görülen 'morgem', 'anlam genişlemesi' ve 'anlam daralması' kavramlarını tanımlayarak, her biri için günlük yaşamdan birer örnek senaryo yazınız.
Yanıt / ipucu
Morgem, tek kelimeyle bütün bir meramı anlatmaktır (örn: 'Su' diyerek 'bana su ver' demek). Anlam genişlemesi tüm dört ayaklı hayvanlara 'köpek' denmesi, anlam daralması ise sadece kendi oyuncak ayısına 'ayı' deyip diğerlerini bu isimle çağırmamasıdır.
Alıştırma 3myders hazırladı
İki sözcüklü ifadeler döneminde görülen 'telgraf konuşması' kavramını açıklayınız ve bu konuşma tarzının gramer kurallarına uygun konuşma döneminden farklarını karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Telgraf konuşması, eklerin ve edatların kullanılmadığı, sadece anahtar kelimelerin birleştirildiği konuşmadır (örn: 'Baba git'). Gramer kurallarına uygun dönemde ise çocuk zaman eklerini, zamirleri ve bağlaçları doğru kullanarak yetişkin benzeri tam cümleler kurar.
Alıştırma 4myders hazırladı
İkiz çocuklarda dil gelişiminin tek doğan çocuklara göre daha yavaş ilerlemesinin nedenlerini, ünitede geçen 'ikiz dili' (idioglossia) kavramı çerçevesinde tartışınız.
Yanıt / ipucu
İkiz çocuklar, birbirleriyle kendi geliştirdikleri kısıtlı kelimeler veya sözsüz jestlerle (ikiz dili) kolayca anlaşabildikleri için yetişkinlerle sözel etkileşime girme ihtiyaçları azalır. Bu durum ve prematüre doğum gibi faktörler dil gelişimlerini yavaşlatabilir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Çocuklarda dil gelişimini etkileyen sosyal ve çevresel faktörleri göz önünde bulundurarak, bir ebeveynin çocuğunun sözcük dağarcığını zenginleştirmek için uygulayabileceği üç pratik yöntem öneriniz.
Yanıt / ipucu
Ebeveynler çocukla sık sık nitelikli sözel etkileşim kurmalı, gün içinde yapılan aktiviteleri sesli olarak anlatmalı ve çocukla birlikte kitap okuyarak yeni kelimeler öğrenmesini desteklemelidir.
