Ana Sayfa » Atatürk Üniversitesi ATA AÖF » Fotoğrafçılık ve Kameramanlık Önlisans Programı » Radyo ve Televizyonda Temel Kavramlar

Ünite 2: Televizyonun İcadı ve Tarihsel Gelişimi — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 40 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Televizyon — Yunanca uzak anlamına gelen 'tele' ve Latince görme anlamına gelen 'visio' kelimelerinin birleşmesiyle oluşan, hareketli görüntü ve sesin elektromanyetik dalgalarla iletilmesini sağlayan kitle iletişim aracıdır. Metne göre metinler, sesler ve görüntüler alıcı cihazlar aracılığıyla kitlelere aktarılmaktadır.

Nipkow Diski — Alman Paul Nipkow tarafından 1884 yılında icat edilen, üzerinde çember şeklinde sıralı delikler bulunan döner tarayıcı disktir. Mekanik televizyon sistemlerinde görüntüyü satırlara ayırarak ilk görüntü elde etme prototipinin temelini oluşturmuştur.

Katot Işını Tüpü (CRT) — Karl Braun tarafından 1897 yılında icat edilen ve fosforlu yüzeye elektron ışınları çarptırıldığında görüntü üreten vakum tüpüdür. Elektronik televizyon sistemlerinin temel görüntüleme parçası olarak uzun yıllar kullanılmıştır.

Audion — Lee de Forest tarafından bulunan ve elektromanyetik dalgalarla gelen düşük sinyalleri yükselterek kaliteli bir biçimde alınmasını sağlayan boşluk tüpüdür. Radyo ve televizyon alıcılarında sinyal kalitesini artırmak için kullanılmıştır.

Televisor — John Logie Baird'in Nipkow diskini kullanarak geliştirdiği ve hareketli görüntüyü çok düşük çözünürlükle aktarmayı başaran ilk mekanik televizyon sistemidir. Düzenli ilk mekanik televizyon yayınları bu cihazla yapılmıştır.

Image Dissector — Philo Taylor Farnsworth tarafından geliştirilen, hareketli parçası olmayan tamamen elektronik ilk kamera tüpüdür. 1929 yılında halka tanıtılan bu cihaz elektronik televizyon tarihinin dönüm noktalarındandır.

Kinescope — Vladimir Kosma Zworykin tarafından 1929 yılında icat edilen elektronik alıcı tüpüdür. Farnsworth'ün kamera tüpünden daha üstün özellikler gösteren bu alıcı tüpü modern televizyonun başlangıcını oluşturmuştur.

Iconoscope — Vladimir Kosma Zworykin tarafından 1931 yılında geliştirilen elektronik kamera tüpüdür. Bu buluş RCA firmasının 1939 yılında düzenli elektronik televizyon yayınlarına başlamasının zeminini hazırlamıştır.

Karasal Analog Yayın — Yayınların radyo frekansları üzerinden elektromanyetik dalgalarla yüksek tepelerdeki vericilerden alıcılara iletildiği geleneksel yayın sistemidir. Evlerin çatılarına konulan analog antenler vasıtasıyla izleyicilere ulaşır.

Kablolu TV (CATV) — 1948 yılında dağlık bölgeler gibi elektromanyetik dalgaların ulaşamadığı yerlere yayını ulaştırmak için geliştirilen sistemdir. Yüksek noktadaki bir alıcıda güçlendirilen yayınlar evlere kablolar aracılığıyla taşınır.

DVB-T (Karasal Sayısal Yayıncılık) — Sayısal teknolojilerin ilerlemesiyle uydular yerine karada konuşlu vericilerden sayısal kodlama yapılarak yüksek çözünürlüklü yayınların iletildiği sistemdir. Tek bir frekanstan çok sayıda kanalın yayın yapmasını sağlar.

SDTV (Standard Definition Television) — Analog televizyon sistemlerinin (PAL, NTSC, SECAM) sayısal ortama aktarılması amacıyla geliştirilen ilk dijital televizyon standardıdır. Görüntüler piksel esasına dayanır ve PAL için çözünürlüğü 720x576 pikseldir.

HDTV (High Definition Television) — Yüksek çözünürlüklü televizyon görüntüsü sunan, 16:9 ekran oranına sahip ve SDTV'ye göre çok daha net görüntüler sağlayan dijital yayın standardıdır. 2010 sonrasında birçok ülkede standartlaşmıştır.

IPTV (İnternet Protokol TV) — İnternet servis sağlayıcılarının kendi yönettikleri ağlar üzerinden sabit veya mobil cihazlarla çok sayıda yayının izlenmesini sağlayan teknolojidir. Tivibu ve TiviPlus gibi örnekleri bulunur.

OTT TV (Over The Top TV) — İnternet üzerinden isteğe bağlı izleme imkânı sunan, canlı yayınların ve kayıtlı mecraların izlenebildiği Netflix, Tabii ve Exxen gibi dijital platform yayıncılığı modelidir.

Yakınsama (Convergence) — Geleneksel yayıncılık anlayışının internet, mobil teknolojiler ve dijital platformlarla iç içe geçerek çoklu ortam iletişim sistemine dönüşme sürecidir.

Transmedya Anlatıcılığı — Bir hikayenin veya içeriğin hem televizyon kanalında hem de sosyal medya hesapları ve mobil platformlar gibi farklı mecralarda eş zamanlı ve bütünleşik olarak anlatılmasıdır.

Üretken Yapay Zekâ — Gerçek oyuncular, kameralar veya fiziksel mekanlar kullanılmaksızın senaryodan kurguya kadar video, program, seslendirme ve haber içeriklerinin yapay zekâ araçlarıyla üretilmesini sağlayan teknolojidir.