Ünite 5: Organizasyon Yapısı ve Tasarımı — Alıştırmalar

Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.

1. Alıştırma 1myders hazırladı
   Organizasyon yapısı kurmanın temel amaçlarını göz önünde bulundurarak, bir işletmede görev ve sorumlulukların net olarak belirlenmemesinin yönetim süreçlerinde ne tür aksaklıklara yol açabileceğini açıklayınız.
   Yanıt / ipucu

   Görev ve sorumlulukların netleşmemesi, bireysel pozisyonlar arasında yetki çatışmalarına, iş birliğinin zayıflamasına, kaynakların verimsiz dağıtılmasına ve yönetimde koordinasyon eksikliğine yol açar.
2. Alıştırma 2myders hazırladı
   İş bölümü ve uzmanlaşma kavramını açıklayarak, yüksek derecede biçimselleşmiş bir organizasyon yapısında bu unsurların çalışanların günlük iş süreçlerini nasıl etkileyeceğini değerlendiriniz.
   Yanıt / ipucu

   İş bölümü ve uzmanlaşma, işlerin küçük parçalara bölünerek çalışanların belirli alanlarda yetkinleşmesini sağlar. Yüksek biçimselleşmede ise bu süreçler katı kurallar, yazılı prosedürler ve net iş tanımları ile sınırlandırılarak standartlaştırılır.
3. Alıştırma 3myders hazırladı
   Dinamik ve belirsiz çevre koşullarında faaliyet gösteren bir teknoloji firması için neden mekanik yapı yerine organik organizasyon yapısının tercih edilmesi gerektiğini gerekçeleriyle belirtiniz.
   Yanıt / ipucu

   Dinamik çevreler hızlı karar alma ve esneklik gerektirir. Organik yapılar düşük biçimselleşme, geniş kontrol alanı ve fonksiyonlar arası takımlarla esnekliği sağlarken; mekanik yapılar katı ve durağan oldukları için değişime ayak uyduramaz.
4. Alıştırma 4myders hazırladı
   Fonksiyona dayalı bölümlendirme ile ürüne dayalı bölümlendirme yöntemlerini karşılaştırarak, çok sayıda farklı ürün çeşidi üreten büyük bir işletme için hangi yöntemin daha avantajlı olacağını gerekçelendiriniz.
   Yanıt / ipucu

   Çok sayıda ürün üreten büyük işletmeler için ürüne dayalı bölümlendirme daha avantajlıdır; çünkü her ürün grubunda uzmanlaşmayı sağlar. Fonksiyonel yapı ise ürün çeşitliliği arttıkça bölümler arası iletişimi ve koordinasyonu zorlaştırır.
5. Alıştırma 5myders hazırladı
   Matriks organizasyon yapısının en belirgin özelliğini açıklayarak, bu yapının geleneksel emir komuta (komuta birliği) ilkesiyle nasıl bir çelişki oluşturduğunu belirtiniz.
   Yanıt / ipucu

   Matriks yapının en belirgin özelliği, fonksiyonel ve ürün temelli yapıları birleştirmesidir. Bu durum, çalışanın tek bir amir yerine hem proje hem de departman yöneticisi olmak üzere iki farklı üstten emir almasına yol açarak komuta birliği ilkesini ihlal eder.