Ünite 13: Olay Yeri Yönetimi ve Triaj — Önemli Kavramlar

Toplumların oluşturduğu acil durum tedbirlerinin kapasitesini aşan, rutin uygulanan sistemlerin yetersiz kalması nedeniyle lokal tedbirlerle idare edilemeyen ve ek müdahale gerektiren olaylardır.

Tıbbi manada acil sağlık sisteminin ihtiyaç hissedildiği her duruma verilen addır. Toplu kazalardan besin zehirlenmelerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsar ve her olay bir afet değildir.

Yaşanan acil durum veya kazanın fiziksel olarak gerçekleştiği, müdahale ekiplerinin konuşlandığı coğrafi alandır.

Olay yerine varan ilk profesyonel ekibin (genellikle ilk ulaşan 112 ambulansı) lideri olan ve yeni bir yönetici atanana kadar tüm koordinasyonu yürüten en yetkili sağlık görevlisidir.

Hasta ve yaralı sayısının müdahale edecek sağlık personelinden fazla olduğu durumlarda, hastaları öncelik derecelerine göre sınıflandıran sistematik ayırma yöntemidir.

Afet veya toplu kaza anında olay yerinde (sahada) yapılan, hastaların hastaneye sevk ve transport önceliklerini belirleyen ilk triaj aşamasıdır.

Hastaların hastaneye ulaştıklarında, acil servis başvuru anında hangi alanlarda (kırmızı, sarı, yeşil) değerlendirileceğine karar vermek için yapılan triajdır.

Hastanelerde hastaların acil servisten çıkış anında, ameliyathaneye veya yoğun bakıma gidiş önceliklerini belirlemek amacıyla yapılan triaj çeşididir.

Olay yerinde hızlı değerlendirme amacıyla kullanılan, hasta başına en fazla 1 dakika süre ayıran ve solunum, dolaşım, bilinç parametrelerine dayanan hızlı triaj protokolüdür.

Çocuk hastalara uygulanan afet triaj yöntemidir. START yönteminden farkı, solunumu olmayan çocuğa hava yolu açıldıktan sonra ek olarak 5 kurtarıcı soluk verilmesidir.

Kimyasal ve biyolojik afetlerde, kirli alandan temiz alana geçişte kişilerin kimyasal maddelerden arındırılması amacıyla oluşturulan özel bölgedir.

Triaj alanının hemen yanında kurulan, triaj kodlarına göre gruplanan hastaların sevk öncesi kanama kontrolü gibi basit ve hayat kurtarıcı ilk müdahalelerinin yapıldığı alandır.

Olay yerinde hayatını kaybetmiş veya triajda siyah kod verilmiş kişilerin toplandığı, tercihen soğuk hava konteynırlarının kullanıldığı alandır.