Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Kanundan doğan sözleşme yapma zorunluluğunun hangi kurumlar ve durumlar için geçerli olduğunu, metindeki örneklerden yola çıkarak kendi cümlelerinizle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Kamu hizmeti sunan belediye gibi kurumların abonelik işlemlerinde ve tekel konumundaki işletmelerin haklı sebep olmaksızın satışı reddedemediği durumlarda kanuni zorunluluk vardır. Ayrıca vitrinde sergilenen malların 'satılık değil' ibaresi bulunmadığı sürece satılmak zorunda olması da bu kapsamdadır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Ön sözleşme (pactum de contrahendo) kavramının hukuki niteliğini inceleyerek, geçerlilik şartları ile asıl sözleşmenin ihlali durumunda başvurulabilecek hukuki yolları karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Ön sözleşme, tarafların ileride asıl sözleşmeyi yapma taahhüdüdür ve kural olarak asıl sözleşmenin tabi olduğu şekil şartına bağlıdır. İhlali halinde ifa davası açılarak hâkim kararıyla asıl sözleşme kurulabilir veya borca aykırılık hükümlerine dayanarak tazminat talep edilebilir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Sözleşmelerin yorumlanmasında kullanılan sübjektif ve objektif (güven teorisi) yöntemlerin farklarını bir senaryo kurgulayarak tartışınız.
Yanıt / ipucu
Sübjektif yorumda tarafların gerçek ve ortak iradesi lafzi ve sistematik olarak araştırılır. Ortak irade bulunamazsa güven teorisine başvurularak dürüst ve makul üçüncü bir kişinin o beyana vereceği anlam (varsayımsal irade) esas alınır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Sözleşmede bir boşluk bulunması durumunda hâkimin bu boşluğu doldururken izleyeceği aşamaları ve başvurduğu ölçütleri somut bir örnek üzerinden uygulayınız.
Yanıt / ipucu
Öncelikle kanundaki tamamlayıcı yedek kurallara bakılır (örneğin para borcunun yeri için TBK m. 89/1). Kanuni kural yoksa hâkim dürüstlük kuralı, farazi irade ve teamüllerden yararlanarak objektif bir çözüm üretir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Türk Borçlar Kanunu'nun 138. maddesinde yer alan 'aşırı ifa güçlüğü' nedeniyle sözleşmenin uyarlanması için gereken dört kümülatif şartı listeleyerek, hâkimin bu davalardaki takdir yetkisinin sınırlarını değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Şartlar: öngörülemeyen olağanüstü durum, borçludan kaynaklanmama, dürüstlük kuralına aykırılık ve borcun henüz ifa edilmemiş (veya ihtirazi kayıtla ifa edilmiş) olmasıdır. Hâkim re'sen uyarlama yapamaz, bedel indirimi veya süre uzatımı gibi kararlar alabilir.
