Ana Sayfa » Atatürk Üniversitesi ATA AÖF » İşletme Lisans Programı » Borçlar Hukuku

Ünite 5: Uyarlanması ile Temsil — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 40 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Sözleşme Yapma Zorunluluğu — Kişinin sözleşme özgürlüğünün kanun veya ön sözleşme gereği kısıtlanarak, belirli koşulları taşıyan karşı tarafla sözleşme kurmakla yükümlü olması durumudur. Örneğin, belediyelerin yasalara uygun konut sahipleriyle abonelik sözleşmesi yapmaktan kaçınamaması bu duruma somut bir örnektir.

Ön Sözleşme — Tarafların ileride asıl sözleşmeyi kurmayı karşılıklı olarak taahhüt ettikleri, geçerliliği asıl sözleşmenin şekil şartına bağlı olan hazırlık niteliğindeki sözleşmedir. Noterde yapılan taşınmaz satış vaadi sözleşmesi en yaygın ön sözleşme örneğidir.

Sübjektif Yorum — Sözleşme hükümlerinin anlamlandırılmasında, tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın, onların gerçek ve ortak iradelerinin esas alınması yöntemidir.

Sistematik Yorum — Sözleşmedeki tartışmalı bir hükmün tek başına değil, sözleşmenin bütünü, bulunduğu bölüm, başlıklar ve diğer maddelerle olan ilişkisi göz önünde bulundurularak yorumlanması prensibidir.

Güven Teorisi — Tarafların gerçek iradelerinin uyuşmadığı veya tespit edilemediği durumlarda, dürüstlük ilkesi gereğince orta zekalı ve makul bir muhatabın somut koşullar altında bu beyanlara yükleyeceği objektif anlamın esas alınmasıdır.

Yorumlayıcı Hüküm — Tarafların sözleşmede kararlaştırdıkları ancak netleştirmedikleri ifadeleri açıklığa kavuşturmak için kanun koyucu tarafından getirilen kurallardır. Örneğin, 'ayın ortası' ifadesinden ayın 15'inin anlaşılması bu tür bir kuraldır.

Sözleşmede Boşluk — Sözleşmenin esaslı unsurları dışında kalan yan meselelerde, tarafların bilerek veya unuttukları için herhangi bir düzenleme yapmamış olmaları durumudur.

Tamamlayıcı (Yedek) Hukuk Kuralı — Tarafların sözleşmede düzenlemedikleri boşluk bıraktıkları yan hususlarda, aksini kararlaştırmadıkları sürece doğrudan uygulanarak boşluğu dolduran kanun hükümleridir.

Ahde Vefa (Pacta Sunt Servanda) — Sözleşme ilişkisinde tarafların üstlendikleri borçları, koşullar değişse bile sözleşmeye uygun olarak aynen ve dürüstlükle yerine getirmek zorunda olmaları ilkesidir.

Aşırı İfa Güçlüğü (TBK m. 138) — Sözleşmenin kurulmasından sonra ortaya çıkan öngörülemez olağanüstü durumlar nedeniyle, borcun ifasının dürüstlük kuralına aykırı düşecek derecede borçlu aleyhine zorlaşması durumudur.

İşlem Temelinin Çökmesi — Sözleşmenin üzerine inşa edildiği ortak koşulların ve dengenin, tarafların kusuru olmaksızın radikal biçimde değişmesi sonucu edimler arasındaki dengenin adil olmayan şekilde bozulmasıdır.

Doğrudan Temsil — Temsilcinin, temsil edilenin ad ve hesabına hareket ederek hukuki işlemi gerçekleştirmesi ve bu işlemin sonuçlarının doğrudan temsil edilenin şahsında doğmasıdır.

Dolaylı Temsil — Temsilcinin kendi adına fakat temsil edilenin hesabına hareket etmesiyle, hukuki işlemin sonuçlarının önce temsilci üzerinde doğması, ardından iç ilişkiyle temsil edilene devredilmesi sürecidir.

Yetkisiz Temsil — Bir kimsenin temsil yetkisi olmadığı halde kendisini temsilci gibi göstererek üçüncü kişilerle hukuki işlem yapması durumudur.

Askıda Hükümsüzlük — Yetkisiz temsilcinin yaptığı işlemin, temsil edilen tarafından onaylanıp onaylanmayacağı kesinleşene kadar geçerlilik kazanmadan beklediği geçici hukuki durumdur.

Menfi (Olumsuz) Zarar — Sözleşmenin geçersizliği veya kurulmaması nedeniyle uğranılan, sözleşme yapılmasaydı uğranılmayacak olan fiili zararları ve masrafları kapsayan tazminat türüdür.

Müspet (Olumlu) Zarar — Sözleşmenin geçerli olarak kurulup gereği gibi ifa edilmesi durumunda elde edilecek olan, ancak ifa edilmeme yüzünden mahrum kalınan ekonomik faydadır.