İnsan sosyal bir varlık olarak hayatının büyük bir bölümünü gruplar içinde geçirir ve algı, davranış ile tutumlarını şekillendirirken bu gruplardan yoğun şekilde etkilenir. Grup tarafından kabul görme arzusu, bireyin grubun uygun gördüğü davranışları benimsemesine, uygun görmediklerinden ise kaçınmasına yol açar. Sosyal etki, başkalarının gerçek ya da örtülü varlığının bireyin tutum ve davranışlarını dönüştürmesi sürecini açıklar; örneğin bir birey, arkadaş grubunun giyim tarzına uyum sağlamak için kendi tercihlerini değiştirebilir. Grupların bireyler üzerindeki etkileri tek yönlü değildir; bu etkiler duruma göre son derece olumlu olabileceği gibi son derece olumsuz sonuçlar da doğurabilir. Bireylerin grup içinde sergiledikleri davranışlar, yalnız kaldıklarında gösterdikleri bireysel tutumlardan oldukça farklılaşabilir. Örneğin, çok beğenilen bir kıyafet, aile fertlerinin veya arkadaşların olumsuz eleştirileri karşısında bir daha giyilmeyerek bir kenara atılabilir ya da birey gruptaki genel fikre zıt olan görüşlerini dillendirmekten kaçınarak sessiz kalmayı tercih edebilir. Bu bağlamda grup etkisinin birey üzerindeki yansımalarını incelemek için sosyal hızlandırma ve sosyal ket vurma, sosyal aylaklık, kimlik belirsizliği ve riske girme gibi temel kavramlar ele alınmaktadır. Gruplar, üyelerini kendi normlarına uyumlaştırmaya ve alınan kararlara itaat etmeye zorlarken, bireylerin performansını hem artırıcı hem de baskılayıcı dinamikleri harekete geçirebilmektedir. Sosyal hızlandırma, içinde bulunulan grubun veya diğer insanların varlığının bireyin performansını olumlu yönde artırmasını ifade eder. Bu durumun temel açıklamalarından biri, iki veya daha fazla bileşenin etkileşimiyle ayrı ayrı toplamlarından farklı bir sonucun doğmasını sağlayan sinerji kavramıdır. Örneğin yapılan araştırmalar, bisikletçilerin başkalarının kendilerini izlediğini bildiklerinde çok daha hızlı pedal çevirdiklerini veya öğrencilerin yalnız oldukları duruma kıyasla başkalarının yanında matematik sorularını daha hızlı çözdüklerini ortaya koymuştur. Sosyal hızlandırma kavramı başlangıçta basit, içgüdüsel ya da iyi öğrenilmiş görevlerin başkalarının varlığında daha iyi yapıldığını açıklarken, sonraki çalışmalar işler zorlaştıkça tablonun değiştiğini göstermiştir. Görevler zorlaştıkça insanların diğerlerinin varlığında daha kötü performans sergilediği gözlemlenmiş ve bu durum sosyal ket vurma kavramı ile açıklanmıştır. Ket vurma, bir olayın engellenmesi veya durdurulması anlamına geldiğinden, sosyal ket vurma grup içinde olmanın bireyin performansını olumsuz etkilemesini anlatır. Bireyler samimi ve yakın buldukları ortamlarda iyi bildikleri işleri kusursuz yaparken, kendilerine zor gelen görevleri bir grup önünde yaparken daha büyük zorluklar yaşayabilirler. Yarışmacı ortamlarda sosyal hızlandırma ön plana çıkarken, baskıcı ve kapalı gruplarda sosyal ket vurma eğilimi baskın hale gelir. Başkalarının varlığı bireyde içgüdüsel bir uyarılma yaratarak izlenme kaygısıyla çabaları artırabilir ya da utandırıcı durumlardan kaçınma güdüsünü tetikleyebilir. Sosyal aylaklık, grup üyelerinden biri veya birkaçının, diğer üyelerin çaba ve katkılarına güvenerek kendi zaman, düşünce ve emek kaynaklarını gruba yeterince aktarmaması durumudur. Bu olgu, birlikten her zaman kuvvet doğmadığını gösteren negatif sinerjinin (örneğin 2+2=3 denklemi) somut bir görüntüsüdür. Grup büyüklüğü arttıkça bireysel çabanın azaldığı defalarca gözlemlenmiştir; halat çeken gruplar üzerinde yapılan araştırmalar, üç kişilik bir ekibin tek başına yapılan oranlara kıyasla daha düşük verim sergileyebildiğini göstermiştir. Sosyal aylaklığın ortaya çıkmasında dört temel gerekçe etkilidir: Çabada eşitlik algısı ('Diğerleri katkı vermiyor, ben niçin vereyim?'), sorumluluğun kalabalık içinde dağılmış olması ('Nasıl olsa kimse fark etmez'), grup temelinde ödüllendirme ('Herkes aynı notu/ödülü alacak') ve koordinasyon sorunları. Görevin basit veya sıkıcı bulunması, bireysel katkıların ayırt edilememesi gibi durumlarda sosyal aylaklık riski tırmanır. Kişisel çıkarın ve bireyciliğin ön planda olduğu ABD, İngiltere ve Avustralya gibi Batı toplumlarında sosyal aylaklık, toplulukçu Doğu toplumlarına kıyasla çok daha yaygın olarak gözlenmektedir. Bireyci bireyler kendi çıkarlarını grup amaçlarının önüne koydukları için bu eğilime daha açık durumdadırlar. Kimlik belirsizliği, sosyal bir süreç içerisinde bireyin öz farkındalığının ve öz-izlemesinin (kendini denetleme mekanizmasının) kaybolması durumunu ifade eder. Grup içinde kimliği silinen bireyler benliklerinin farkında olma özelliklerini yitirir ve bireysel davranıştan doğan sorumluluk algıları zayıflar. Bu durum, normal sosyal tutuklukları azaltmakla birlikte, ahlaki açıdan kınanabilecek akıl dışı ve şiddet içeren topluluk psikolojisi davranışlarının önünü açabilir. Birey kimlik belirsizliği yaşadığında kendi davranışlarını düzenlemede yetersizlik baş gösterir, kışkırtıcı durumlara karşı normalde hissedilen engellemeler ortadan kalkar ve eylemlerin sosyal kabul edilebilirliğine yönelik kaygılar en aza iner. Sosyal bilgi işleme teorisine göre bireyler çevrelerindeki işaretlere ve duygusal durumlara karşı aşırı duyarlı hale gelirler. Bununla birlikte kimlik belirsizliği her zaman olumsuz sonuçlar doğurmaz; bireyin ego kontrol mekanizmalarının çözülmesi, kimi zaman toplumsal açıdan yararlı ve tehlikeli durumlarda kahramanca eylemlerin sergilenmesine de zemin hazırlayabilir. Risk kavramı, bir davranışı sergilemenin büyük kazançlar sağlama olasılığıyla birlikte büyük kayıpları da göze almayı gerektirmesi durumudur. Grup süreçleri açısından değerlendirildiğinde, bireylerin grup içerisindeyken tek başına olduklarına kıyasla çok daha fazla risk almaya eğilimli oldukları görülmektedir. Örneğin, tek başınaken havuzda tramplenden atlamaya çekinen bir birey, çevresindeki kalabalığın gücüyle bu eylemi gerçekleştirebilir. Bütün örgütlerde karar alma mekanizmaları komite ve kurullar aracılığıyla işletilir. Grup kararları, farklı bakış açılarını barındırdığı ve düzeltme etkisi sağladığı için genellikle daha doğru ve uygulanabilir sonuçlar üretir. Ancak grup kararlarının en büyük dezavantajı zaman almasıdır; zaman baskısının bulunmadığı ve karmaşık sorunların çözülmesi gereken durumlarda grup kararları bireysel kararlara göre çok daha üstündür. Buna karşın, kaynaşmış gruplarda ortaya çıkan iki büyük tehlike karar alma süreçlerini zedeler: Grup kutuplaşması ve grup düşüncesi. Hızlı karar verme zorunluluğu bu olumsuzlukların ortaya çıkma olasılığını katbekat artırır. Grup kutuplaşması, grup halinde karar alma süreçlerinde yapılan tartışma ve değerlendirmelerden sonra bireylerin daha aşırı uçlara kayması ve daha riskli kararlar alması olgusudur. Tartışmalar sonucunda konunun lehinde olanlar fanatik birer destekçi haline gelirken, aleyhinde olanlar daha şiddetli muhalifler olurlar. Bu durumun arkasındaki nedenler sorumluluğun dağınık olması, riskin kültürel olarak değerli (maceracı/dinamik) görülmesi, konuya aşinalık kazanılması ve başat/lider üyelerin yönlendirmesidir. Grup düşüncesi ise yüksek ölçüde dayanışma ve kaynaşmaya sahip gruplarda görülen, karşılıklı rıza ve onay almaya odaklanıldığı için mental verimliliğin, gerçeği değerlendirme yetisinin ve ahlaki yargıların bozulması eğilimidir. Kaynaşmış gruplarda zaman darlığı ve kararın önem derecesi bu süreci tetikler. Grup düşüncesinin belirtileri arasında sağlamlık yanılsaması, toplu rasyonelleştirme, ahlaki üstünlük inancı, karşıt görüşlüleri kalıplara sokma, muhalifler üzerinde baskı kurma, otosansür, fikir birliği yanılsaması ve bilgi akışını filtreleyen zihin bekçilerinin ortaya çıkması yer alır. Uyum, bireyin düşünce yapısını ve davranışlarını grubun geçerli saydığı norm ve modellere uyacak şekilde düzenlemesidir. Bireyler grup tarafından kabul edilme isteği taşır ve uyumu bozduklarında cezalandırılmaktan çekinirler. Uyum olgusunu inceleyen en önemli laboratuvar çalışmalarından biri Solomon Asch'in çizgi deneyidir. Asch, deneklere farklı uzunluktaki çizgileri sormuş ve araştırmaya dahil edilen yardımcıların kasıtlı olarak yanlış cevaplar vermesi sonucunda, gerçek deneğin %35 oranında grubun bariz yanlış cevabına uyum sağladığını kanıtlamıştır. Muzaffer Şerif ise oto-kinetik etki (karanlık odada ışık noktasının hareket ettiği yanılsaması) araştırmasında, bireylerin başlangıçta farklı tahminler yürütmesine rağmen grup ortamında birbirlerinin tahminlerini duyduklarında ortak bir grup standardı geliştirdiklerini ve sonraki aşamada tek başlarına kaldıklarında bile bu grup standardını sürdürdüklerini kanıtlamıştır. Uyum davranışını etkileyen faktörler bireysel özellikler (kendine güven, aidiyet ihtiyacı, kişilik), grubun özellikleri (büyüklük, kompozisyon, etkileşim sıklığı, söz birliği) ve ortamın özellikleri (çevresel tehditler, belirsizlikler, ödül beklentisi) olmak üzere üç grupta incelenir. İtaat, bir otorite tarafından gelen açık bir istekle bireyin bir düşünce, davranış ya da tutumu benimsemesidir. Toplumsal düzenin sürdürülmesi ve sosyal istikrarın devamı için itaat şart kabul edilir ve bireylere aile yaşamından itibaren otoriteye itaat etme davranışı öğretilerek ödüllendirilir. Ancak otoriteye kayıtsız şartsız itaat etmek, tarihte ve sosyal deneylerde çok tehlikeli sonuçlar doğurabilmiştir. Stanley Milgram'ın gerçekleştirdiği ünlü itaat deneyinde, deneklerden öğrencilere hata yaptıklarında giderek artan oranlarda elektrik şoku vermeleri istenmiştir. Aslında herhangi bir elektrik verilmemesine rağmen, otorite konumundaki araştırmacının yönlendirmesiyle katılımcıların üçte ikisi şoku 'ölümcül' kabul edilen seviyelere kadar çıkarmaya razı olmuştur. Milgram'ın deney sonuçları, emir veren kişi aynı odadayken uyma oranının %65 olduğunu, emir başka bir odadan verildiğinde %22'ye, emir sıradan biri tarafından verildiğinde %20'ye ve diğer katılımcılar karşı çıktığında %10'a düştüğünü göstermiştir. Bu durum, sosyal etki ve otorite figürünün insan davranışları üzerindeki yıkıcı olabilecek gücünü gözler önüne sermektedir.