Ünite 12: Sosyal Etki, Uyum ve İtaat — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Sosyal hızlandırma ve sosyal ket vurma kavramları arasındaki temel farkı, görevin zorluk derecesi ve bireyin uyarılma düzeyi açısından açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Sosyal hızlandırma basit ve iyi öğrenilmiş görevlerde başkalarının varlığıyla performansın artmasını sağlarken; sosyal ket vurma, karmaşık ve zor görevlerde izlenme kaygısı nedeniyle performansın düşmesini ifade eder.
Alıştırma 2myders hazırladı
Sosyal aylaklık (negatif sinerji) kavramının ortaya çıkış nedenlerini sıralayarak, bu durumun Batı ve Doğu toplumlarında neden farklı düzeylerde görüldüğünü tartışınız.
Yanıt / ipucu
Nedenler: Çabada eşitlik algısı, sorumluluğun dağılması, grup bazlı ödüllendirme ve koordinasyon sorunlarıdır. Bireyci Batı toplumlarında kişisel çıkar ön planda olduğundan, toplulukçu Doğu toplumlarına kıyasla sosyal aylaklık daha yaygındır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Kimlik belirsizliği yaşayan bir bireyin öz-izleme mekanizmasında ne gibi değişiklikler meydana gelir ve bu durum her zaman olumsuz sonuçlar mı doğurur? Örneklerle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Bireyin öz farkındalığı ve denetleme mekanizması kaybolur, sorumluluk algısı zayıflar. Her zaman olumsuz sonuçlanmaz; bazen ego kontrolünün çözülmesiyle toplumsal açıdan yararlı, kahramanca eylemler de tetiklenebilir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Grup düşüncesi (groupthink) olgusunun belirtilerinden en az üç tanesini yazarak, bu sürecin karar alma mekanizmalarını nasıl sabote ettiğini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Belirtiler: Sağlamlık yanılsaması, otosansür, ahlaki üstünlük inancı ve zihin bekçileridir. Bu belirtiler, grubun gerçeği değerlendirme yetisini bozarak alternatif görüşlerin dışlanmasına ve hatalı kararlar alınmasına yol açar.
Alıştırma 5myders hazırladı
Solomon Asch'in çizgi deneyi ile Muzaffer Şerif'in oto-kinetik etki deneyinin, bireyin gruba uyum sağlama davranışı konusundaki ortak ve farklı bulgularını karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Her iki deney de bireyin grup normlarına uyum sağladığını gösterir. Fark olarak; Asch deneyi bariz ve net bir fiziksel gerçeklik karşısında bile grubun yanlış kararına uyulduğunu gösterirken, Şerif deneyi belirsiz durumlarda ortak bir grup standardının nasıl inşa edildiğini gösterir.
