Ana Sayfa » Atatürk Üniversitesi ATA AÖF » İşletme Lisans Programı » Davranış Bilimleri

Ünite 2: Güdüleme ve Güdüleme Kuramları — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Güdü — Organizmayı belirli bir hedefe yönelten, davranışları başlatan, yönlendiren ve sürdüren içsel enerjidir. Örneğin, susayan bir bireyi su bulmaya iten içsel güç bir güdüdür.

İhtiyaç — İnsanda eksiklik veya yoksunluk hissi uyandıran, içsel ve dışsal, psikolojik ya da fizyolojik her tür faktördür. Örneğin, vücuttaki su miktarının azalması biyolojik bir ihtiyaç doğurur.

Dürtü — Daha çok biyolojik kökenli, anlık ve evrensel tepkilere neden olan fizyolojik gerginlik halidir. Örneğin, açlık ve susuzluk durumları birer dürtü olarak sınıflandırılır.

Homeostazi — Canlının içsel dengesini koruma ve kararlı bir fizyolojik-psikolojik durum sürdürme eğilimidir. İhtiyaçlar bu dengeyi bozar, tatmin edildikten sonra tekrar homeostazi sağlanır.

Birincil Güdüler — Bireyin doğuştan getirdiği, öğrenilmemiş ve türsel devamlılığı sağlayan evrensel güdülerdir. Açlık, susuzluk, cinsellik ve annelik güdüsü bu kapsamdadır.

İkincil (Sosyal) Güdüler — Doğuştan gelmeyen, sosyal, kültürel ve bireysel deneyimlerle sonradan öğrenilen güdülerdir. Başarma, güç kazanma, birlikte olma ve sosyal kabul görme bu türdendir.

Kapsam Kuramları — İnsanı harekete geçiren içsel faktörlere (ihtiyaçlar, değerler) ağırlık veren güdüleme teorileridir. Maslow'un İhtiyaçlar Hiyerarşisi ve Herzberg'in Çift Faktör kuramı buna örnektir.

Süreç Kuramları — Bireyin davranışı üzerinde çevresel etkenlerin, beklentilerin ve bilişsel süreçlerin rolünü inceleyen güdüleme teorileridir. Vroom'un Bekleyiş Kuramı ve Adams'ın Eşitlik Teorisi süreç kuramıdır.

Kendini Gerçekleştirme — Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisinin en üst basamağında yer alan, bireyin yeteneklerini geliştirme ve potansiyelini tam anlamıyla ortaya koyma ihtiyacıdır.

Hijyen Faktörleri — Herzberg'ün teorisinde doğrudan motive etmeyen ancak bulunmadığında huzursuzluk yaratan, ücret, çalışma koşulları ve iş güvenliği gibi destekleyici unsurlardır.

ERG Teorisi — Alderfer tarafından geliştirilen; insan ihtiyaçlarını var olma, ait olma ve gelişme olmak üzere üç grupta inceleyen ve hüsran-gerileme varsayımını savunan kuramdır.

Valens — Vroom'un bekleyiş teorisinde, insanın belli bir hedefe ulaşmada duyduğu arzunun şiddeti veya ödüle atfettiği değerdir (-1 ile +1 arasında değer alır).

Olumlu Pekiştirme — İnsanın belli bir davranışta bulunması ve bunu sürdürmesi için teşvik edilmesi amacıyla ödüllerin kullanıldığı yönetim psikolojisi yöntemidir.

Eşitlik Teorisi — Adams tarafından geliştirilen; iş görenlerin iş ilişkilerinde adalet, hakkaniyet ve eşit muamele görme isteğini merkeze alan güdüleme kuramıdır.

Öz-Belirleme Kuramı — Deci ve Ryan tarafından geliştirilen; bireylerin özerklik, yeterlilik ve ilişkilenme olmak üzere üç temel psikolojik ihtiyaca dayalı güdülendiğini savunan çağdaş kuramdır.

Hüsran-Gerileme — Alderfer'in ERG teorisinde yer alan; insan üst düzey bir ihtiyacını karşılayamadığında alt düzeydeki ihtiyacına geri dönmesi durumunu ifade eden kavramdır.