← Ünite 6
İcra ve İflas Hukuku

Ünite 6: Genel Haciz Yoluyla Takip (Haciz-Satış-Paraların Paylaştırılması)

Haciz ve Satış İstemede 1 Yıllık Süre Kuralı
Alacaklı ödeme emrinin borçluya tebliğinden itibaren 1 yıl içinde haciz, hacizden itibaren de 1 yıl içinde satış talep etmelidir. Bu süreler içinde işlem yapılmazsa haciz talebi düşer veya konulan haciz kendiliğinden kalkar.
İcra Müdürünün Haciz İfası Süresi
İcra müdürü usulüne uygun haciz talebinden itibaren en geç 3 gün içinde haciz işlemini gerçekleştirmelidir. Bu süre düzenleyici süre olup gecikmeyle yapılan hacizler geçerlidir ancak devletin sorumluluğuna yol açabilir.
Kıymet Takdirine Şikâyet ve 2 Yıllık Zaman Sınırı
Kıymet takdirine karşı tebliğden itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyette bulunulabilir. Kesinleşen kıymet takdirinin yapıldığı tarihten itibaren 2 yıl geçmedikçe yeniden kıymet takdiri istenemez.
İİK 89/3 Üçüncü Haciz İhbarnamesi Süreleri
Üçüncü ihbarnameyi alan üçüncü kişi 15 gün içinde parayı ödemeli/malı teslim etmeli ya da 20 gün içinde menfi tespit davası açıp belgesini icra dairesine vermelidir. Aksi halde cebren tahsil olunur.

Anahtar Kavramlar

Kesin HacizÖdeme emrinin kesinleşmesinden sonra alacaklının talebi üzerine borçlunun mallarına el konulmasını sağlayan ve alacaklıya satışı isteme yetkisi veren asıl haciz türüdür.
İhtiyati HacizPara alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için takipten önce veya sonra mahkeme kararıyla borçlunun malvarlığına geçici olarak el konulması tedbiridir.
Geçici HacizBorçlunun imzaya itirazı üzerine icra mahkemesince verilen itirazın geçici kaldırılması kararına dayanarak istenebilen ve alacaklıya satış isteme yetkisi vermeyen muhafaza amaçlı hacizdir.
İlave HacizHacze iştirak halinde haczedilen malın satış bedelinin tüm alacaklılara yetmeyeceğinin anlaşılması üzerine alacaklılardan birinin talebiyle icra müdürünce yapılan ek hacizdir.
Tamamlama HaczıSatış tutarının alacakları karşılamaması halinde icra müdürünün alacaklı talebi olmaksızın re'sen borçlunun diğer mallarına el koyması işlemidir.
Hacizde Tertip İlkesiHaciz yapılırken borçlu ve alacaklı menfaatlerinin dengelenmesi amacıyla öncelikle çekişmesiz taşınırların ve alacakların, en son ise çekişmeli malların haczedilmesi kuralıdır.
Birinci Haciz İhbarnamesi (89/1)İcra dairesince üçüncü kişiye gönderilen ve borçlunun kendisindeki alacak veya mallarına haciz konulduğunu, borcunu borçluya değil icra dairesine ödemesi gerektiğini bildiren ilk ihbarnamedir.
İkinci Haciz İhbarnamesi (89/2)Birinci ihbarnameye 7 gün içinde itiraz etmeyen üçüncü kişiye borcun zimmetinde sayıldığını bildiren ikinci aşama ihbarnamedir.
Üçüncü Haciz İhbarnamesi (89/3)İkinci ihbarnameye de itiraz etmeyen üçüncü kişiye borcu 15 gün içinde ödemesini veya 20 gün içinde menfi tespit davası açmasını bildiren son ihbarnamedir.
103 DavetiyesiHaciz sırasında hazır bulunmayan tarafın haciz tutanağını 3 gün içinde incelemesi ve diyeceklerini bildirmesi için icra dairesince çıkarılan davetiyedir.
Adi (Takipli) İştirakBorçluya karşı takip başlatmış ve haciz isteme yetkisi kazanmış alacaklıların ilk hacze satılan malın bedeli icra veznesine girinceye kadar katılmasıdır.
İmtiyazlı (Takipsiz) İştirakKanunda sayılan yakınlık veya hukuki durum nedeniyle önceden takip yapma imkânı bulamayan kişilerin icra takibi yapmaksızın ilk hacze katılmasıdır.
İstihkak DavasıHaczedilen malın borçluya ait olmadığı, kendisinin mülkiyet veya rehin hakkı sahibi olduğu iddiasıyla üçüncü kişi veya alacaklı tarafından açılan davadır.
Hâline Münasip EvBorçlunun ve ailesinin sosyal ve ekonomik durumuna uygun olan, aşırı lüks sayılmayan ve İİK m. 82/12 gereğince kural olarak haczedilemeyen meskendir.
Borçluya Rızai Satış Yetkisi (İİK m. 111/a)Borçlunun kıymet takdirinin kesinleşmesinden sonra hacizli malını belirlenen asgari bedel karşılığında kendisinin rızaen satabilmesi için verilen 15 günlük yetkidir.
Mükellefiyetler ListesiTaşınmaz satışında icra müdürü tarafından düzenlenen, tapu sicilindeki irtifak, ipotek ve mükellefiyetleri gösteren ve ilgililere tebliğ edilen listedir.
Sıra CetveliSatış tutarının tüm alacaklıları karşılamadığı durumlarda alacaklıların öncelik ve pay oranlarını İİK m. 206 ilkelerine göre gösteren cetveldir.
Aciz VesikasıAlacağını tamamen alamayan alacaklıya verilen, borcun kabulü niteliğinde olan ve zamanaşımını 20 yıla çıkaran resmi belgedir.

Diğer Önemli Bilgiler

İhtiyati Haciz Kararının Uygulanma Süresi

Mahkemeden ihtiyati haciz kararı alan alacaklı, kararın verildiği tarihten itibaren 10 gün içinde kararın verildiği yargı çevresindeki icra dairesinden uygulanmasını istemelidir; aksi halde karar düşer.

İhtiyati Haciz Sonrası Takip/Dava Süresi

İhtiyati haciz tatbik edildikten sonra (yoklukta yapılmışsa tutanak tebliğinden itibaren) alacaklı 7 gün içinde esas takibi başlatmalı veya davasını açmalıdır.

Konutta Hacizde İcra Mahkemesi Onayı (İİK m. 79/a)

Haciz mahallinin konut olduğu tespit edilirse icra müdürü karar alır ve derhal icra mahkemesinin onayına sunar. İcra mahkemesi kararı onaylamadan konutta fiili haciz yapılamaz.

Hacizden Sonra Taksitlendirmede 1/4 Peşinat ve 3 Ay Sınırı

Alacaklının rızası olmadan hacizden sonra taksitlendirme yapılabilmesi için ilk taksitin peşin ödenmesi, taksitlerin en az borcun 1/4'ü olması ve kalan taksitlerin aydan aya olup 3 ayı geçmemesi şarttır.

Borçlunun Rızai Satışında %90 Sınırı (İİK m. 111/a)

Borçluya rızai satış yetkisi verildiğinde satış bedeli, malın muhammen kıymetinin %90'ı ile rüçhanlı alacaklar toplamından hangisi fazla ise ondan ve takip masraflarından az olamaz.

Elektronik İhalede Son 10 Dakika ve 3 Dakikalık Uzama

UYAP elektronik satış portalında açık artırmanın son 10 dakikası içinde yeni bir teklif verilirse ihale süresi 3 dakika uzatılır. Uzamaların toplamı 1 saati geçemez.

Taşınır Satışında 2 Ay, Taşınmaz Satışında 3 Ay Süre

Satış talebi üzerine icra memuru taşınır malların satışını 2 ay içinde, taşınmaz malların satışını ise 3 ay içinde gerçekleştirmek zorundadır.

Taşınırların Pazarlıkla Satışında 52.000 TL Muhammen Bedel Sınırı

Haczedilen taşınır malın tahmin edilen değeri (2026 yılı güncel sınırı uyarınca) 52.000 TL'yi geçmiyorsa açık artırma yerine pazarlık suretiyle satışına karar verilebilir.

İhalenin Feshinde %5 Teminat ve %10 Para Cezası

Pey sürenlerin ihalenin feshini isterken ihale bedelinin %5'i oranında teminat yatırması şarttır. Mahkeme esastan veya feragat nedeniyle talebi reddederse talep edeni ihale bedelinin %10'una kadar para cezasına mahkûm eder.

Sınavda Dikkat Et

  • Süre ayrımlarına dikkat edin: Haciz isteme süresi 1 yıl, satış isteme süresi 1 yıldır; taşınır satışı süresi 2 ay, taşınmaz satışı süresi 3 aydır.
  • İİK m. 89 ihbarnamelerindeki hak düşürücü süreleri karıştırmayın: Birinci ve ikinci ihbarnameye itiraz süresi 7 gün, üçüncü ihbarnamede ödeme/teslim süresi 15 gün, menfi tespit davası açma süresi 20 gündür.
  • Tamamlama haczi ile İlave haciz farkı sınavda sık sorulur: İlave hacizde alacaklı talebi şart iken, tamamlama haczini icra müdürü kendiliğinden (re'sen) yapar.
  • İhtiyati haciz sürelerine dikkat: Mahkeme kararından itibaren 10 gün içinde icraya başvurulmalı, haciz uygulandıktan sonra 7 gün içinde esas takip başlatılmalıdır.
  • Taşınmaz satış kuralını unutmayın: Taşınmazlar asla pazarlık suretiyle satılamaz; sadece açık artırma ile satılır.
  • İhalenin feshi talebinde teminat ve ceza oranları: Pey sürenler %5 teminat yatırır; fesih talebinin reddi halinde ihale bedelinin %10'una kadar para cezası verilir.
  • Sıra cetveline karşı başvuru yolu ayırımı: İcra müdürünün takip hukuku hataları için İcra Mahkemesine ŞİKÂYET, başka alacaklının alacağına/sırasına itiraz için Genel Mahkemede İTİRAZ DAVASI açılır.