Ünite 12: Kanatlı Hayvanların ve Arıların Önemli Viral Hastalıkları — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Avian Influenza virusunun genom yapısını inceleyerek, 'reassortment' mekanizmasının yeni salgınların ortaya çıkmasındaki rolünü ve bu durumun insan sağlığı açısından oluşturduğu riskleri tartışınız.
Yanıt / ipucu
Avian Influenza virusu 8 segmentli bir RNA genomuna sahiptir. Farklı suşlar aynı hücreyi enfekte ettiğinde bu parçalar yer değiştirerek (reassortment) tamamen yeni ve bağışıklık sisteminin tanımadığı hibrit viruslar oluşturabilir; bu durum insanlara bulaşabilen ölümcül pandemilere yol açabilir.
Alıştırma 1myders hazırladı
Avian Influenza virusunun 'reassortment' mekanizmasını araştırarak, bu genetik olayın yeni salgınların ortaya çıkmasındaki rolünü ve insan sağlığı açısından oluşturduğu riskleri açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Reassortment, segmentli genom yapısına sahip iki farklı influenza virusunun aynı hücreyi enfekte etmesiyle gen parçalarını değiştirmesidir. Bu durum, virusun bağışıklık sistemini aşmasını, yeni konakçılara adapte olmasını sağlar ve zoonotik karakter kazanarak insanlarda ölümcül pandemilere yol açabilir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Newcastle hastalığının teşhisinde kullanılan Hemaglutinasyon İnhibisyon (HI) testinin çalışma prensibini ve bu testin sürü bağışıklığını izlemedeki önemini araştırarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Newcastle virusu kanatlı eritrositlerini çöktürme (hemaglütinasyon) yeteneğine sahiptir. HI testi, spesifik antikorların bu çökmeyi engelleme derecesini ölçerek hem hastalığın teşhis edilmesini hem de aşılama sonrası oluşan antikor düzeyinin belirlenmesini sağlar.
Alıştırma 2myders hazırladı
Newcastle hastalığının teşhisinde kullanılan Hemaglutinasyon İnhibisyon (HI) testinin çalışma prensibini ve bu testin sürü bağışıklığını izlemedeki önemini karşılaştırarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
HI testi, Newcastle virusunun eritrositleri çöktürme (hemaglütinasyon) yeteneğinin spesifik antikorlar tarafından engellenmesi esasına dayanır. Bu test sayesinde hem hastalığın teşhisi konur hem de aşılama sonrası sürüde oluşan koruyucu antikor düzeyi (titresi) nicel olarak belirlenir.
Alıştırma 3myders hazırladı
İnfeksiyöz Bronşitis ve Marek hastalıklarının tavuklarda neden olduğu tipik klinik duruşları (penguen oturuşu ve balerin oturuşu) anatomik ve patolojik nedenleriyle karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
İnfeksiyöz Bronşitis'te genital kanal hasarı ve üreme sistemi yangısı 'penguen oturuşuna' yol açarken; Marek hastalığında sinir sisteminin (özellikle bacak sinirlerinin) tümöral T-lenfosit birikimiyle felç olması 'balerin oturuşuna' neden olur.
Alıştırma 3myders hazırladı
İnfeksiyöz Bronşitis enfeksiyonuna yakalanan tavuklarda görülen 'penguen oturuşu' duruşunun anatomik ve fizyolojik nedenlerini, virusun hedef aldığı sistemleri dikkate alarak tartışınız.
Yanıt / ipucu
İnfeksiyöz Bronşitis virusu üreme sistemini (genital kanalı) ve böbrekleri hedef alır. Genital kanalda ve oviduktta şekillenen ağır hasar, yangı ve sıvı birikimi (hidrosalpinks) hayvanda abdominal ağrıya ve fiziksel rahatsızlığa yol açarak penguen benzeri dik bir oturuş sergilemesine neden olur.
Alıştırma 4myders hazırladı
Gumboro hastalığının hedef aldığı bursa fabricius organının tahrip olmasının, sürüde uygulanacak diğer aşılama programlarının başarısını nasıl etkileyeceğini gerekçeleriyle değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Bursa fabricius, antikor üreten B lenfositlerinin olgunlaştığı birincil organdır. Gumboro virusu burayı tahrip ettiğinde şiddetli immun supresyon şekillenir ve hayvanlar diğer hastalıklara karşı uygulanan aşılara karşı yeterli bağışıklık yanıtı (antikor) geliştiremez.
Alıştırma 4myders hazırladı
Marek Hastalığı ile Gumboro Enfeksiyonunun bağışıklık sistemi üzerindeki etkilerini ve hedef aldıkları hücre/organ düzeyindeki farkları karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Marek hastalığı onkojenik bir herpesvirus olup T-lenfositlerini etkileyerek tümörleşmeye ve felçlere yol açar. Gumboro hastalığı ise birincil lenfoid organ olan bursa fabricius'taki B-lenfositlerini tahrip ederek doğrudan şiddetli bir immun supresyona (bağışıklık yetmezliğine) neden olur.
Alıştırma 5myders hazırladı
Tavuk Çiçeği (Fowl Pox) hastalığının deri (kuru) ve mukozal (ıslak) formlarını klinik bulguları ve hayvanın yaşam kalitesi üzerindeki etkileri yönünden karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Deri formu ibik, sakal ve göz çevresinde kabuklu lezyonlarla seyreden daha hafif bir tablo iken; mukozal form ağız ve soluk borusunda yalancı zarlar oluşturarak beslenmeyi ve solunumu doğrudan engeller, bu nedenle çok daha ölümcüldür.
Alıştırma 5myders hazırladı
Tavuk Çiçeği (Fowl Pox) hastalığının deri (kuru) ve mukozal (ıslak) formlarının klinik belirtilerini karşılaştırarak, hangi formun neden daha ölümcül olduğunu gerekçeleriyle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Deri formu tüy barındırmayan bölgelerde kabuklu lezyonlarla seyrederken, mukozal form ağız ve soluk borusunda yalancı zarlar oluşturur. Mukozal form, solunum yollarını tıkayarak asfaksiye (boğulmaya) ve beslenememeye yol açtığı için deri formuna kıyasla çok daha ölümcüldür.
