Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Kültür ırkı hayvanlar ile yerli ırkların çevre koşullarına uyum yeteneklerini ve dirençlerini karşılaştırarak, aralarındaki farkların nedenlerini ıslah çalışmaları çerçevesinde açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Kültür ırkları yüksek verim yönünde yapay seleksiyona tabi tutuldukları için çevreye karşı hassaslaşmışlardır; yerli ırklar ise doğal seleksiyonla zorlu koşullara, hastalıklara ve kuraklığa karşı yüksek direnç geliştirmiştir.
Alıştırma 1myders hazırladı
Kültür ırkı sığırlar ile yerli ırk sığırların çevre koşullarına (iklim, hastalıklar, yetersiz beslenme) karşı gösterdikleri direnç farklarını, yapay seleksiyonun etkilerini de dahil ederek karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Kültür ırkları yapay seleksiyonla yüksek verim yönünde geliştirilirken çevreye direnç genlerini kaybetmiş, hassaslaşmıştır. Yerli ırklar ise doğal seleksiyonla zorlu iklim, açlık ve hastalıklara karşı yüksek direnç ve uyum yeteneği kazanmıştır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Bir hayvancılık işletmesinde makro çevre ile mikro çevre arasındaki farkları belirleyerek, yetiştiricinin doğrudan müdahale edip optimize edebileceği mikro çevre unsurlarına örnekler veriniz.
Yanıt / ipucu
Makro çevre bölgenin iklimi gibi değiştirilemeyen geniş koşulları kapsarken; mikro çevre barınak içi sıcaklık, nem, havalandırma, yemlik ve suluk gibi yetiştiricinin kontrol edip iyileştirebileceği dar alan koşullarıdır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Bir hayvancılık işletmesinde makro çevre ile mikro çevre arasındaki farkları netleştirmek için her iki çevre türüne ait üçer adet somut örnek belirleyiniz.
Yanıt / ipucu
Makro çevreye bölgenin yıllık yağış miktarı, coğrafi yüksekliği ve genel mevsimsel sıcaklıkları örnek verilebilir. Mikro çevreye ise barınak içi fan sistemi, yemliklerin tasarımı ve gruptaki diğer hayvanların oluşturduğu sosyal ortam örnek gösterilebilir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Sıcaklık stresindeki hayvanlarda kondüksiyon ve evaporasyon yoluyla ısı kaybı mekanizmalarını inceleyerek, yüksek nemli ve sıcak ortamlarda neden sadece fan (hava akımı) kullanılması gerektiğini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Kondüksiyon temasla ısı aktarımıdır, evaporasyon ise buharlaşmayla ısı uzaklaştırır. Yüksek nemde evaporasyon zorlaşır; bu ortamda hayvanı ıslatmak akciğer mukozasında su birikmesine yol açabileceğinden sadece fanla hava akımı artırılmalıdır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Yüksek nemli ve sıcak bir günde sığırların vücut sıcaklığını düşürmek için neden suyla ıslatmak yerine sadece fan (hava akımı) kullanılması gerektiğini evaporasyon mekanizması üzerinden açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Yüksek nem evaporasyonu (buharlaşmayı) zorlaştırır. Bu koşulda hayvanı ıslatmak, akciğer mukozasında su birikmesine ve boğulmalara yol açabileceğinden, konveksiyonel ısı kaybını artırmak için sadece fanlarla hava akımı sağlanmalıdır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Başka bir bölgeden yeni getirilen hayvanlarda görülen akklimatizasyon (iklime uyum) sürecini ve bu süreçte yaşanabilecek fizyolojik ve performansa dayalı olumsuzlukları araştırarak özetleyiniz.
Yanıt / ipucu
Akklimatizasyon yeni ortamın iklim, bakım ve sosyal yapısına uyum sürecidir. Bu geçici dönemde hayvanlarda canlı ağırlık kaybı, döl veriminde düşüş, büyümenin yavaşlaması ve gebe hayvanlarda abortus gibi olumsuzluklar görülebilir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Sıcak iklim bölgelerine adapte olmuş sığırların (Bos indicus) ve diğer bazı canlıların gösterdiği morfolojik (fiziksel) adaptasyon örneklerini inceleyerek bu değişimlerin ısı transferine katkısını tartışınız.
Yanıt / ipucu
Sıcak bölge sığırlarının derilerinin gevşek, bol ve katlanmış olması ile bazı kemirgenlerin geniş kulakları, vücut yüzey alanını artırır. Bu morfolojik değişimler, vücuttan çevreye olan ısı dağılımını kolaylaştırarak termoregülasyonu destekler.
Alıştırma 5myders hazırladı
Akut ve kronik stres durumlarında vücutta salgılanan temel hormonları (adrenalin ve kortizol) belirterek, kronik stresin hayvanın bağışıklık sistemi ve genel sağlığı üzerindeki uzun vadeli zararlarını açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Akut streste adrenalin salgılanarak 'savaş veya kaç' tepkisi oluşur; kronik streste ise sürekli salgılanan kortizol bağışıklık sistemini baskılayarak hayvanı enfeksiyonlara açık hale getirir, büyümeyi ve üremeyi geriletir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Kronik stres altındaki bir hayvanda kortizol hormonunun sürekli yüksek salgılanmasının bağışıklık sistemi ve genel verimlilik üzerindeki olumsuz zincirleme etkilerini araştırınız.
Yanıt / ipucu
Sürekli salgılanan kortizol hormonu bağışıklık sistemini baskılayarak hayvanı enfeksiyonlara açık hale getirir. Bu durum hastalıklarda artışa, büyümenin yavaşlamasına, döl veriminin düşmesine ve genel üretim performansının gerilemesine yol açar.
