Ana Sayfa » Atatürk Üniversitesi ATA AÖF » Laborant ve Veteriner Sağlık Önlisans Programı » Zootekni ve Genetik

Ünite 7: Türler ve Irklar — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Tür — Ortak morfolojik ve fizyolojik özelliklere sahip, kendi aralarında çiftleştiklerinde üretken (fertil) yavrular meydana getirebilen canlı topluluğudur. Zootekni biliminde üretimin yönünü belirleyen başlangıç noktasıdır.

Irk — Bir tür içinde yer alan, ortak morfolojik ve fizyolojik karakterlere sahip olan ve bu özelliklerini sonraki nesillere aktarabilen hayvan gruplarıdır. Örneğin, Holştayn ve Jersey sığır türünün farklı ırklarıdır.

Hibridasyon — İki farklı canlı türü arasında yapılan birleştirme (çiftleştirme) işlemidir. Bu işlem sonucunda elde edilen döller genellikle erkek cinsiyette kısır olmaktadır.

Hibrit — Farklı iki türün birleşmesi sonucunda dünyaya gelen melez yavrudur. En bilinen örneği, erkek eşek ile dişi atın birleşmesinden doğan katırdır.

Melezleme — Aynı tür içerisindeki farklı ırkların birbiriyle çiftleştirilmesi işlemidir. Hayvancılıkta direnç, uyum yeteneği ve ürün miktarını artırmak amacıyla sıklıkla uygulanır.

Heterozis (Melez Azmanlığı) — Farklı ırkların birleştirilmesiyle elde edilen melez döllerin, belirli verim özellikleri yönünden ebeveynlerinin ortalamasından daha üstün performans göstermesi durumudur.

Yapay Seleksiyon — İnsanların yetiştirdikleri evcil hayvanlar arasından, istedikleri özellikleri taşıyanları seçip damızlık olarak kullanması, diğerlerini ise üretimden ayırması sürecidir.

Doğal Seleksiyon — Doğada meydana gelen yaşam mücadelesinde, çevre şartlarına en iyi uyum sağlayan güçlü bireylerin hayatta kalıp nesillerini devam ettirmesi esasıdır.

Morfolojik Karakter — Hayvanların dış görünüşüyle ilgili olan, az sayıda gen tarafından kontrol edilen ve çevre şartlarından etkilenmeyen kalıtsal özelliklerdir. Vücut rengi ve boynuzluluk buna örnektir.

Fizyolojik Karakter — Çok sayıda gen çifti tarafından belirlenen, çevre şartlarından yüksek düzeyde etkilenen ve hayvanların verim kapasitelerini (süt, et, döl verimi vb.) temsil eden özelliklerdir.

Akklimatizasyon — Hayvanların götürüldükleri yeni coğrafi bölgelerdeki iklim ve çevre koşullarına uyum sağlayabilme, hayatta kalıp verim sunabilme ve neslini devam ettirebilme yeteneğidir.

Konstitüsyon (Bünyesel Yapı) — Hayvan vücudunun içinde bulunduğu çevreye uyumu ve dışarıdan gelebilecek olumsuz etkenlere, hastalıklara karşı gösterdiği kalıtsal direnç ve dayanıklılık kapasitesidir.

Yemden Yararlanma — Bir birim hayvansal ürün (örneğin 1 kg canlı ağırlık artışı veya 1 litre süt) elde edebilmek için hayvanın tüketmesi gereken yem miktarını ifade eden fizyolojik karakterdir.

Erken Gelişme — Bir ırkın diğer ırklara kıyasla vücut gelişimini ve büyümesini daha kısa sürede tamamlayarak üretime veya damızlıkta kullanıma hazır hâle gelmesi özelliğidir.

Kombine Verimli Irk — Et ve süt ya da et ve yapağı gibi en az iki farklı verim yönü ekonomik düzeyde gelişmiş olan ve çevreye uyum yeteneği yüksek olan hayvan ırklarıdır.

Mizaç (Temperament) — Hayvanların çevreden gelen uyarılara ve insan yaklaşımlarına karşı verdikleri tepki, davranış ve huy özellikleridir. Soğukkanlı atlar sakin, sıcakkanlılar ise hareketlidir.