Ünite 6: Yapı İşlerinde ve Maden İş Yerlerinde İSG — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Yapı sektöründe iş kazalarının sık yaşanmasının nedenlerini, maden sektöründeki temel risk faktörleriyle karşılaştırarak her iki sektörün ortak ve farklı yönlerini analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Yapı sektöründe kazalar düzensiz çalışma saatleri, eğitimsiz işçi fazlalığı ve sürekli değişen çalışma alanlarından kaynaklanırken; maden sektöründe havalandırma, grizu patlaması, tahkimat ve göçük gibi sektöre özel fiziksel riskler öne çıkar. Her iki sektörün ortak yönü ise ağır ve tehlikeli işler sınıfında yer almaları, yüksek ölüm oranlarına sahip olmaları ve sıkı denetim gerektirmeleridir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Bir yapı projesinde hangi durumlarda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirim yapılması gerektiğini araştırıp bu bildirimin yasal sınırlarını örneklerle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Yapı işinin 30 iş gününden fazla süreceği ve devamlı olarak 20'den fazla çalışan istihdam edileceği durumlarda ya da işin büyüklüğünün 500 yevmiyeden fazla çalışma gerektireceği hallerde bildirim zorunludur. Örneğin, 15 çalışanı olan fakat 40 gün sürecek bir inşaat projesi veya 30 çalışanı olup 20 gün sürecek bir proje için bu bildirim yasal bir zorunluluktur.
Alıştırma 3myders hazırladı
Aynı yapı alanında birden fazla alt işverenin çalıştığı bir senaryoda, sağlık ve güvenlik koordinatörünün hazırlaması gereken belgeleri ve üstleneceği sorumlulukları tartışınız.
Yanıt / ipucu
Koordinatör, projenin hazırlık aşamasında 'sağlık ve güvenlik planı' hazırlamak, riskli işler için özel tedbirler belirlemek ve gelecekteki bakım işleri için 'sağlık ve güvenlik dosyası' oluşturmakla yükümlüdür. Uygulama aşamasında ise riskleri kaynağında analiz ederek toplu korunma tedbirlerine öncelik verilmesini sağlar ve işverenler arası koordinasyonu yönetir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Yer altı madenciliğinde acil durum güvenliğini sağlamak amacıyla alınması gereken yapısal ve lojistik önlemleri listeleyerek önemlerini gerekçelendiriniz.
Yanıt / ipucu
En az iki bağımsız yer üstü bağlantısının (giriş-çıkış yolu) bulunması kaçış yollarının açık kalmasını sağlar; ocak ağızlarının sel ve heyelan bölgelerinden uzağa kurulması doğal afet riskini önler. Ayrıca, güncel yer altı çalışma planlarının bulundurulması, arama-kurtarma ekiplerinin acil durumlarda doğru yönlendirilmesi için hayati önem taşır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Yer üstü (açık) madenciliğinde toprak kayması ve çökme risklerini önlemek için şev eğimleri ve kademe yükseklikleri konusunda uygulanması gereken kuralları açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Kazı yüzeyleri ve şev eğimleri zeminin yapısına uygun olarak planlanmalı, kademe alınlarının oyularak askıya alınması (ters ıskarpa) kesinlikle engellenmelidir. Elle kazı ve yükleme yapılan açık ocaklarda ise çalışanların güvenliği için kademe yüksekliğinin 3 metreyi geçmemesi yasal bir zorunluluktur.
