Ana Sayfa » Atatürk Üniversitesi ATA AÖF » Sağlık Yönetimi Lisans Programı » Sağlık Kurumlarında Maliyet Yönetimi

Ünite 12: Sağlık Kurumlarında Faaliyet Tabanlı Maliyetleme — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Faaliyet — Bir işletmede belirli bir görevi yerine getirmek için yapılan tekrarlanan işlerin bütünüdür. Sağlık kurumlarında hasta kabul işlemlerinden laboratuvar testlerinin yapılmasına kadar olan tüm süreçleri kapsar.

İşlem — Faaliyet kavramına göre daha dar kapsamlı olan ve bir faaliyetin içerisinde yer alan spesifik iş adımlarıdır. Örneğin, ameliyathane hazırlığı faaliyeti içindeki aletlerin temizlenmesi veya hasta dosyasının hazırlanması birer işlemdir.

Katma Değer Yaratan Faaliyet — Hastaya sunulan hizmetin kalitesini, değerini artıran ve hasta açısından önem taşıyan faaliyetlerdir. Ameliyatın gerçekleştirilmesi veya laboratuvar test sonucunun hastaya teslim edilmesi bu gruba girer.

Katma Değer Yaratmayan Faaliyet — Hizmetin kalitesini artırmayan ancak zaman, emek ve maliyet harcanmasına neden olan faaliyetlerdir. Aynı tetkikin gereksiz yere tekrar yapılması veya hatalı belgelerin düzeltilmesi buna örnektir.

Faaliyet Merkezi — İşletmelerde maliyetlerin ayrı ayrı takip edilip raporlanabilmesi için benzer veya bağlantılı faaliyetlerin bir araya toplandığı birimlerdir. Hastanelerdeki hasta kayıt kabul veya laboratuvar hizmetleri birer faaliyet merkezidir.

Maliyet Nesnesi — Bir faaliyetin sonucunda ortaya çıkan ve maliyetinin ayrıca hesaplanması hedeflenen her türlü ürün, hizmet, hasta grubu veya bölümdür. Sağlık kurumlarında spesifik bir ameliyat veya bir hasta maliyet nesnesi olabilir.

Maliyet Etkeni — Bir faaliyetin maliyetini doğrudan belirleyen, o faaliyetin tekrar yapılması durumunda maliyetin aynı oranda artacağını gösteren ölçüttür. Örneğin, laboratuvarda yapılan test sayısı bir maliyet etkenidir.

Maliyet Havuzu — Belirli bir faaliyetle ilgili olarak tüketilen tüm kaynakların ve ortaya çıkan giderlerin bir arada toplandığı sanal veya fiziksel alandır. Laboratuvar cihaz bakım, kit ve personel giderlerinin toplandığı laboratuvar havuzu buna örnektir.

Maliyet Sürücüsü — Faaliyet maliyetlerini nihai hizmetlere yani maliyet nesnelerine aktarmak için kullanılan, faaliyet ile hizmet arasındaki sebep-sonuç ilişkisini kuran ölçüttür. Geleneksel dağıtım anahtarlarının yerini alır.

Kaynak — Bir faaliyeti yerine getirmek amacıyla tüketilen iş gücü, malzeme, ekipman, enerji veya finansal harcamalar gibi ekonomik unsurların tamamıdır. Doktor emeği veya tıbbi sarf malzemeleri birer kaynaktır.

Birinci Aşama Maliyet Sürücüsü — Kaynak maliyetlerinin faaliyet merkezlerine aktarılmasında kullanılan ölçüttür. Örneğin, personel giderlerinin hemşirelerin işçilik saatleri üzerinden servislere dağıtılması bu sürücüyle yapılır.

İkinci Aşama Maliyet Sürücüsü — Faaliyet merkezlerinde toplanan toplam maliyetlerin nihai ürün veya hizmetlere (maliyet nesnelerine) yüklenmesini sağlayan ölçüttür. Ameliyat süresi veya muayene sayısı buna örnektir.

Maliyet Havuzu Yükleme Oranı — Toplam havuz maliyetinin toplam maliyet etkeni miktarına bölünmesiyle elde edilen ve birim etken başına düşen maliyeti gösteren katsayıdır. FTM'nin son aşamasında hesaplamalarda kullanılır.

Geleneksel Maliyetleme — Genel üretim giderlerini ürün veya hizmetlere genellikle üretim hacmi, direkt işçilik saati gibi tek bir ölçüte göre dağıtan, karmaşık hizmet süreçlerinde yetersiz kalan basit bir sistemdir.

Makro Faaliyet — FTM sisteminin karmaşıklaşmasını önlemek amacıyla çok küçük işlemlerin bir araya getirilerek tanımlandığı, daha genel ve yönetilebilir düzeydeki büyük faaliyet alanlarıdır.