Ünite 12: Tanzimat Sonrası Osmanlı Hazineleri — Kelime Bul

Tanımı oku, kavramı harf harf bul. 11 kelime var.

1 / 110 doğru

Padişaha ait olan ve zaman zaman Maliye Hazinesi ile Hazine-i Hassa arasında devir işlemleri gören çiftlikler, binalar, dükkanlar ve hanlar gibi gelir getiren mülklerin tamamıdır. II. Abdülhamid döneminde siyasi ve idari tedbirlerle en geniş hacmine ulaşmıştır.

Hazine-i Âmire — Klasik dönem Osmanlı maliyesinde sadrazam ve başdefterdarın sorumluluğu altında faaliyet gösteren devletin merkez örgütündeki tek dış •••. Merkezi gelir ve giderlerin yönetildiği bu •••, XVIII. yüzyıl sonuna kadar tek dış ••• olarak kalmıştır.

Ceyb-i Hümâyûn — Osmanlı devlet teşkilatında padişahın özel gelir ve giderlerinin idare edildiği iç hazine birimidir. Tanzimat sonrası merkeziyetçi yapı gereği gelirleri Maliye Hazinesi'ne devredilmiş ve zamanla adı Hazine-i Hassa olarak değiştirilmiştir.

Îrad-ı Cedid Hazinesi — Sultan III. Selim döneminde Nizam-ı Cedit ıslahatları çerçevesinde kurulan yeni askeri teşkilatın masraflarını karşılamak amacıyla 1793 yılında oluşturulan yeni dış hazine birimidir. Bu hazinenin kuruluşuyla tek hazineli sistemden çok hazineli sisteme geçilmiştir.

Umûr-ı Mâliye Nezareti — Tanzimat arifesinde ve sonrasında ••• karmaşayı önlemek ve yeni mali hükümleri uygulamak amacıyla kurulan modern ••• teşkilatıdır. 19 Ocak 1840'ta tekrar kurulan bu nezaret, klasik defterdarlıkların yerini alarak ••• tek sorumlusu olmuştur.

Tahsisât-ı Seniyye — Tanzimat'la birlikte padişaha ait tüm gelirlerin Maliye Hazinesi'ne aktarılması sonrasında, padişah ve hanedanın masraflarını karşılamak üzere Mart 1840'tan itibaren bağlanan düzenli aylık maaştır. Başlangıçta 12.500 kese olan bu ödenek ilerleyen süreçte artırılmıştır.

Hazine-i Hassa Nezareti — Ceyb-i Hümâyûn'un yerini alan ve 1 Şubat 1850'de Darphane •••'nin adının değiştirilmesiyle kurulan, padişahın özel gelir ve giderlerini idare eden nezarettir. Osmanlı'nın yıkılışına kadar padişah maliyesini yönetmiştir.

Emlâk-ı Hümâyûn — Padişaha ait olan ve zaman zaman Maliye Hazinesi ile Hazine-i Hassa arasında devir işlemleri gören çiftlikler, binalar, dükkanlar ve hanlar gibi gelir getiren mülklerin tamamıdır. II. Abdülhamid döneminde siyasi ve idari tedbirlerle en geniş hacmine ulaşmıştır.

Emlâk-ı Kadime — Sultan II. Abdülhamid saltanatı öncesine ait olan ve Maliye Hazinesi'nden tekrar Hazine-i Hassa idaresine geri alınan eski mülkler için kullanılan tabirdir. Bu mülkler '•••-ı hâkânî' adıyla Cumhuriyet'e kadar Hazine-i Hassa bünyesinde kalmıştır.

Sarrafan Komisyonu — Hazine-i Hassa Nezareti bünyesinde sarraflar ile müşterileri arasında borç ve alacaklardan dolayı çıkan anlaşmazlıkları ve davaları çözmekle görevli olan, daha sonra adı Hazine-i Hassa-i Şahane ••• olarak değiştirilen kuruldu.

Istabl-ı Âmire — Saray hayvanlarının yetiştirilmesi, bakımları ve bunlara ait takımların idaresini yapan, ayrıca Tanzimat sonrasında bir dönem Emlâk-ı Hümâyûn idaresinin de bağlı olduğu Hazine-i Hassa alt birimidir.

Meskûkât Müdürlüğü — Darphane-i Âmire Mübayaacılığı'nın adının değiştirilmesiyle oluşturulan ve sikke darbı ile sikke basım işlerini yürüten, Hazine-i Hassa'dan ayrı tutulmasına özen gösterilen birimdir.