Ünite 14: Sovyetler Birliğinin Dağılması ve Günümüz Avrupası — Kelime Bul

Tanımı oku, kavramı harf harf bul. 13 kelime var.

1 / 130 doğru

Gorbaçov döneminde SSCB'nin ekonomik ve toplumsal yapısını canlandırmak için uygulanan 'yeniden yapılanma' programıdır. Eski merkezi planlama ekonomisinin zaaflarını gidermeyi hedeflese de sistemin çöküşünü tetiklemiştir.

Glasnost — Mihail Gorbaçov tarafından SSCB'de başlatılan 'açıklık' politikasıdır; yönetimdeki yolsuzluklarla mücadele etmeyi ve basında ile toplumda açık eleştirinin önünü açmayı amaçlamıştır. Örneğin, 1986'daki 27. Kongre ile Komünist Parti içinde açık eleştirinin yolu bu politika sayesinde açılmıştır.

Perestroika — Gorbaçov döneminde SSCB'nin ekonomik ve toplumsal yapısını canlandırmak için uygulanan 'yeniden yapılanma' programıdır. Eski merkezi planlama ekonomisinin zaaflarını gidermeyi hedeflese de sistemin çöküşünü tetiklemiştir.

Varşova Paktı — NATO'ya karşı olarak 14 Mayıs 1955'te SSCB ve Doğu Avrupa'daki komünist devletlerin katılımıyla kurulan ortak savunma örgütüdür. Doğu Bloku'nun çöküşüyle birlikte 1 Temmuz 1991'de Prag'da imzalanan protokolle son bulmuştur.

Dayanışma Sendikası (Solidarnose) — Polonya'da 1980 yılında Gdansk tersanesi işçilerinin başlattığı ayaklanma sırasında Lech Walesa öncülüğünde kurulan bağımsız sendikal ve siyasi harekettir. Batı bloku tarafından desteklenerek ülkedeki komünist rejimin tasfiyesinde kilit rol oynamıştır.

Maastricht Anlaşması — 7 Şubat 1992'de Hollanda'nın ••• kentinde imzalanıp 1 Ocak 1993'te yürürlüğe giren ve Avrupa Topluluğu'nu Avrupa Birliği'ne dönüştüren temel antlaşmadır. Ortak para birimi, dış politika ve vatandaşlık gibi alanlarda entegrasyonu sağlamıştır.

Kopenhag Kriterleri — 22 Haziran 1993 tarihindeki ••• Zirvesi'nde belirlenen, AB'ye üye olmak isteyen aday ülkelerin karşılaması zorunlu olan siyasi, ekonomik ve müktesebat uyumuna yönelik kurallardır.

Schengen Anlaşması — AB üyesi bazı devletlerin aralarındaki sınır kontrollerini kaldırarak ortak seyahat alanı oluşturdukları ve ilk olarak 26 Mart 1995'te uygulamaya koydukları antlaşmadır.

Dayton Antlaşması — Bosna-Hersek'teki kanlı iç savaşı sona erdirmek amacıyla 21 Kasım 1995'te ABD'nin ••• kentinde imzalanan barış •••. Ülkenin tek devlet çatısı altında Bosna-Hersek Federasyonu ve Sırp Cumhuriyeti olarak ikiye bölünmesini öngörmüştür.

Gül Devrimi — Gürcistan'da 2003 parlamento seçimlerine hile karıştırıldığı gerekçesiyle Eduard Şevardnadze'ye karşı başlatılan halk gösterileri sonucunda iktidarın el değiştirmesini sağlayan devrimdir.

Transdinyester Sorunu — Moldova'nın 1990'da bağımsızlığını ilan etmesinin ardından Rus nüfusun yoğun olduğu ••• bölgesinin tek taraflı bağımsızlık ilan etmesiyle ortaya çıkan ve günümüze kadar çözülemeyen dondurulmuş bir etnik ve siyasi krizdir.

Proletarya Diktatörlüğü — Marksist-Leninist ideolojide kapitalizmden komünizme geçiş aşamasında işçi sınıfının siyasi iktidarı elinde tutmasını ifade eden kavramdır. Gorbaçov dönemindeki 27. Kongre'de kapitalizmden sosyalizme geçişte bu şartın aranmayacağı kabul edilmiştir.

Helsinki Nihai Senedi — Soğuk Savaş döneminde Doğu ve Batı blokları arasındaki yumuşama sürecinde 1975 yılında imzalanan, Avrupa'da sınırların dokunulmazlığı ve insan haklarına saygı ilkelerini içeren belgedir. Doğu Avrupa'daki muhalifler hak arayışlarında bu ••• dayanak yapmıştır.

Yüksek Sovyet Prezidyumu — SSCB'de yasama organı olan ••• •••'in çalışma süresi dışında onun yetkilerini kullanan ve devlet başkanlığı işlevini gören en üst düzey kolektif liderlik organıdır.