Ünite 6: Depremler ve Riskleri — Ön Okuma Soruları
Ders kitabının bölüm başındaki ilgi uyandıran soruları. Bunlar sınav sorusu değil — konuya başlamadan önce düşünmen için. Cevabı açmadan önce kendi yanıtını düşün.
Sert ve dayanıklı görünen devasa kayaçlar, nasıl olur da tıpkı bükülen bir tahta çubuk gibi enerji depolayıp aniden kırılabilir?
Yönlendirme
Kayaçlar tektonik kuvvetler altında elastik bir şekilde deforme olur ve kırılma sınırına ulaştıklarında biriken tüm enerjiyi sismik dalgalar halinde serbest bırakırlar.
Yerin derinliklerinde başlayan bir deprem dalgası, yeryüzündeki binaları yıkacak güce nasıl ulaşır ve hangi dalga türü en yıkıcıdır?
Yönlendirme
Deprem odağından yayılan cisim dalgaları yüzeye ulaştığında daha yavaş ama yıkıcı olan yüzey dalgalarına dönüşür; binalara en büyük hasarı bu dalgalar verir.
Bir depremin büyüklüğü (magnitüdü) her yerde aynı ilan edilirken, neden hissedilen şiddeti şehirden şehre veya mahalleden mahalleye değişiklik gösterir?
Yönlendirme
Magnitüd depremin açığa çıkardığı toplam enerjiyi ölçerken, şiddet ise zemin yapısına, binaların kalitesine ve deprem merkezine olan uzaklığa göre değişen gözlemlenebilir etkileri yansıtır.
Yüzeyde hiçbir kırık veya fay hattı izi görülmediği halde, yerin derinliklerinde büyük bir deprem meydana gelmesi nasıl mümkündür?
Yönlendirme
Derinlerde gömülü olan bindirme (ters) fay sistemleri, yeryüzünde belirgin bir kırık oluşturmadan da enerji biriktirip deprem üretebilir.
