Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » Acil Yardım ve Afet Yönetimi Lisans Tamamlama Programı » Kentleşme ve Afet Riskleri

Ünite 6: Depremler ve Riskleri — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 20 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Elastik Rebound Teorisi — Kayaçların tektonik kuvvetlerle bükülerek enerji depolaması ve kırılma anında bu enerjinin aniden açığa çıkması sürecini açıklayan teoridir. Örneğin; 1999 Kocaeli depremi sonrası Düzce depreminin tetiklenmesi bu teorinin bir sonucudur.

Odak (Focus/Hypocenter) — Depremin yerin altında ilk kırılmanın başladığı ve sismik dalgaların yayılmaya başladığı noktadır. Depremin yeryüzündeki izdüşümü ise episantr olarak adlandırılır.

Episantr (Dış Merkez) — Deprem odağının tam üzerindeki yeryüzü noktasıdır. Sismik dalgaların yeryüzünde en şiddetli hissedildiği bölgeler genellikle bu merkeze yakın olanlardır.

P Dalgası (Primary Wave) — Sismografa ulaşan ilk dalgadır; kayaç içerisinde sıkışma-genleşme şeklinde ilerler. Hem katı hem de sıvı ortamlarda yayılabilme özelliğine sahiptir.

S Dalgası (Secondary Wave) — P dalgasından sonra gelen, kayaçları kesme hareketiyle titreştiren dalgadır. Sadece katı ortamlarda ilerleyebilir, sıvı ortamlarda sönümlenir.

Sismogram — Sismograf cihazı tarafından kaydedilen, depremin dalga türlerini, süresini ve şiddetini gösteren özel kağıt veya dijital kayıttır. Uzmanlar bu kayıtları analiz ederek depremin merkezini belirler.

Mercalli Ölçeği — Depremin insanlar ve çevre üzerindeki etkisini I'den XII'ye kadar Roma rakamlarıyla tanımlayan şiddet ölçeğidir. Yapısal hasar ve gözlemlere dayalı olduğu için öznel bir değerlendirme içerir.

Magnitüd — Deprem sırasında açığa çıkan toplam enerjinin Richter Ölçeği kullanılarak hesaplanan büyüklüğüdür. Şiddetten farklı olarak, depremin kaynağındaki gücü temsil eden nesnel bir değerdir.

Tsunami — Deniz tabanındaki deprem, çökme veya volkanik hareketler sonucu oluşan dev dalgalardır. Japonca 'liman dalgası' anlamına gelir ve kıyı bölgelerinde büyük yıkıma yol açar.

Sismik Su Dalgası (Seiche) — Kapalı veya yarı kapalı havzalarda deprem etkisiyle oluşan durağan dalgalardır. Tsunamilerden daha küçük olsalar da baraj ve kıyı yapılarında hasar potansiyelleri yüksektir.