Pozitivist FelsefeModernleşme süreçlerinin temelini oluşturan, insanı ve insanın akla dayalı üstün gücünü merkeze alan felsefi akımdır. Bu felsefe eksenindeki gelişmeler, bir yandan toplumsal değişim sağlarken diğer yandan çevreye zarar veren süreçleri tetiklemiştir.
Küresel Çevre Problemiİnsanın akla dayalı üstün gücü ve ekonomik faaliyetleri sonucunda çevrenin tahrip edilmesi, bozulması ve kirletilmesiyle ortaya çıkan uluslararası ölçekteki sorunlar bütünüdür. Örnek olarak iklim değişikliği ve ozon tabakasının incelmesi verilebilir.
SömürgecilikGelişmiş ülkelerin kendi hayat sahalarından uzak bölgelerdeki doğal ve beşeri kaynakları kendi maddi çıkarları doğrultusunda kontrol altına alması ve kullanması sistemidir. Bu süreçte sömürülen bölgelerin çevresel tahribatı dikkate alınmaz.
Kapitalist SistemKilometre sınırı olmaksızın uzak mesafedeki ülkelerde ekonomik faaliyetlerle başlayıp siyasi, askeri ve kültürel etki alanını genişleten sömürü düzenidir. Bu sistem içinde doğal kaynaklar ön planda tutulup çevre unsuru uzun süre göz ardı edilmiştir.
Sosyalist DüzenKapitalist düzene alternatif olarak görülen ancak sömürü etkisi bakımından ondan çok farklı olmayan sistemdir. Bu düzende de ekonomik unsurlar ön plana çıkmakta ve toplum sömürülürken çevreye verilen zararlar göz ardı edilmektedir.
Çevre Bilinciİnsanın doğayla olan ilişkisinde çevreyi koruma, doğal kaynakları verimli kullanma ve gelecek nesillere yaşanabilir bir dünya bırakma farkındalığıdır. Sömürülen ülkelerde modernleşme etkisiyle bu bilincin zamanla zayıflayarak kaybolduğu görülmektedir.
Ekolojik GelişmeEkonomik faaliyetlerin çevrenin korunmasıyla eşdeğer tutularak, doğayı yıpratmayan ve sürdürülebilir ilkeler çerçevesinde yürütüldüğü gelişme modelidir. Batılı ülkeler son yıllarda bu anlayışı benimsemeye başlamıştır.
Nükleer SantrallerEnerji üretim sahaları arasında yer alan ve olası olumsuz kazalarda ya da denemelerde çok geniş alanları ve komşu ülkeleri etkileyen yıkıcı potansiyele sahip tesislerdir. Yapımları ve denemeleri komşu ülkeler tarafından yakından takip edilmektedir.
Küresel İklim DeğişikliğiBeşeri faaliyetler, sanayi ve atmosferik kirleticiler sonucunda dünya ikliminin değişime uğraması, buzulların erimesi ve kuraklık gibi afetlerin tetiklendiği büyük çevre sorunudur. Tarım alanlarını ve beslenme zincirini doğrudan tehdit eder.
PollütantAtmosferi kirleten gaz veya partikül halindeki maddelerdir. Bu kirleticiler başta insan sağlığı olmak üzere bitkilere, hayvanlara, iklime ve cansız ortama ciddi zararlar vermektedir.
Ozon TabakasıStratosfer katmanında yer alan ve klor veya brom içeren kimyasalların reaksiyonu sonucu incelen tabakadır. İncelmesi durumunda zararlı ultraviyole ışınları dünyaya ulaşarak insan sağlığına ve doğaya zarar vermektedir.
Montreal ProtokolüOzon tabakasını incelten maddelerin kullanımının ve üretiminin kontrol altına alınmasını sağlamak amacıyla 16 Eylül 1987 tarihinde Kanada'da kabul edilen ve Türkiye'nin de 1991'de imzaladığı uluslararası antlaşmadır.
SürdürülebilirlikPolitika, ekonomi ve çevre aksında çalışmaların gelecek nesillerin hakları gözetilerek, doğayı yıpratmayan, koruyan ve telafi edilebilir bir samimiyet ölçeğinde yürütülmesini ifade eden yaklaşımdır.
