Kârlılık Oranlarıİşletmenin belirli bir dönemde kârlı bir şekilde çalışıp çalışmadığını, kazanç elde etme gücünü ve varlıkların verimliliğini gösteren finansal oranlar grubudur. Örnek olarak brüt kâr marjı, aktif kârlılık ve özkaynak kârlılığı verilebilir.
Brüt Satış Kârı Oranı (Brüt Kâr Marjı)Brüt satış kârının net satışlara bölünmesiyle elde edilen ve her 1 liralık satıştan üretim maliyeti düşüldükten sonra kalan brüt kâr payını gösteren orandır. Örneğin brüt kâr marjı %48 olan bir işletmede her 100 TL'lik satışın 48 TL'si brüt kârdır.
Faaliyet Kârlılık Oranıİşletmenin esas faaliyetleri sonucundaki başarısını ölçmek için faaliyet kârının net satışlara oranlanmasıyla hesaplanan orandır. İş hacmi rantibilitesi olarak da bilinen bu oran, esas faaliyetlerin kârlılığını yansıtır.
Olağan Kârlılık Oranıİşletmenin olağan nitelikteki faaliyetleri sonucunda elde ettiği kârın net satışlara oranlanmasıyla hesaplanan ve satışların yüzde kaçının olağan kâr olarak kaldığını gösteren orandır.
Dönem Kârlılığı Oranı (VÖK Oranı)İşletmenin sürekli olsun olmasın bir dönemdeki bütün faaliyetlerinden elde ettiği vergi öncesi kârın net satışlara oranlanmasıyla hesaplanan kârlılık ölçüsüdür.
Net Kârlılık Oranı (Net Kâr Marjı)Dönemin net kârının net satışlara oranlanmasıyla hesaplanan; her türlü maliyet, gider ve vergi çıktıktan sonra her 100 TL'lik satıştan net ne kadar kâr kaldığını gösteren orandır.
Aktif Kârlılık Oranıİşletmenin toplam varlıklarının (aktiflerinin) nasıl finanse edildiğine bakılmaksızın ne ölçüde kârlı kullanıldığını ölçen, net kârın aktif toplama bölünmesiyle bulunan orandır.
Özkaynakların Kârlılığı Oranıİşletme ortakları tarafından sağlanan sermayenin belirli bir dönemde ne oranda kârlı kullanıldığını gösteren ve dönem net kârının özkaynaklara bölünmesiyle hesaplanan orandır.
Mali RantabiliteÖzkaynakların bir birimine düşen kârı gösteren ve özkaynakların kârlılığı oranı ile eş anlamlı olarak kullanılan finansal analiz kavramıdır.
Ekonomik Rantabilite Oranıİşletmeye yatırılan toplam fonların ne oranda kârlı kullanıldığını gösteren, faiz ve vergi öncesi kârın (FVÖK) toplam kaynaklara oranlanmasıyla hesaplanan orandır.
Hisse Başına Kârİşletmenin dönem net kârından çıkarılan payın toplam hisse senedi sayısına bölünmesiyle bulunan ve hisse başına düşen net kâr miktarını gösteren orandır.
Faiz Karşılama Oranıİşletmenin dönem içinde tahakkuk eden faiz giderlerini kaç kez karşılayabilecek düzeyde bir faiz ve vergi öncesi kâra (FVÖK) sahip olduğunu gösteren orandır.
Borçları Karşılama Oranı (Borç Servisi Oranı)İşletmenin faaliyetlerinden yarattığı fonlar ile dönemin borç anapara taksitlerini ve faiz giderlerini ödeyebilme gücünü kapsamlı bir şekilde ölçen orandır.
Sabit Giderleri Karşılama Oranıİşletmenin sabit giderlerini (finansman giderleri ve diğer sabit maliyetler dahil) karşılayabilme gücünü gösteren ve kazanma gücünü yansıtan orandır.
Dikey Yüzde AnaliziGelir tablosundaki kalemlerin net satışlara (100 baz alınarak) oranlanmasıyla yüzde cinsinden ifade edilmesini sağlayan analiz yöntemidir; bu analiz yapıldığında satışların kârlılık oranları doğrudan görülebilir.
Standart OranlarKârlılık oranlarının yeterliliğini değerlendirmek için karşılaştırma yapılan tarihi, sektörel, ideal veya bütçelenmiş standart ölçütlerdir.
Faiz ve Vergi Öncesi Kâr (FVÖK)İşletmenin finansman giderleri (faiz) ve vergi yükümlülükleri düşülmeden önceki kâr büyüklüğüdür; ekonomik rantabilite ve faiz karşılama oranlarında pay olarak kullanılır.
TemettüŞirketlerin elde ettiği net kârdan ortaklara pay olarak dağıttıkları kâr payıdır; hisse başına kâr ile yakından ilişkilidir.
Çalışma Sermayesinin KârlılığıNet kârın dönen varlıklara bölünmesi suretiyle çalışma sermayesinin ne kadar kazanma gücüne sahip olduğunu gösteren orandır.
Duran Varlıkların KârlılığıNet kârın duran varlıklara bölünmesiyle hesaplanan ve maddi veya genel duran varlık yatırımlarının kârlılık performansını gösteren orandır.
Devamlı Sermayenin KârlılığıNet kârın devamlı sermayeye oranlanmasıyla hesaplanan, uzun vadeli kaynakların kazanma gücünü ölçen orandır.
İş Riskiİşletmenin sabit giderlerinin yüksek olmasından kaynaklanan ve kazanma gücünün dalgalanmasıyla artabilen operasyonel risk türüdür.
