Sapmasız (Yansız) Teknolojik GelişmeEmek ve sermayenin marjinal verimliliğinin aynı oranda arttığı ve her iki faktörden de aynı oranda tasarruf sağlandığı teknolojik yenilik türüdür. Bu tür gelişmede faktör fiyatları değişmediğinde denge noktası aynı genişleme doğrusu üzerinde kalır ve faktör yoğunluğu değişmez.
Emek Tasarrufu Sağlayan Teknolojik GelişmeSermayenin marjinal verimliliğini emeğe göre daha fazla artıran ve emek faktörünün açığa çıkmasına neden olan yenilik türüdür. Bu tür yeniliklerde sermaye/emek oranı yükselir ve birim emek başına daha fazla sermaye kullanılır.
Sermaye Tasarrufu Sağlayan Teknolojik GelişmeEmeğin marjinal verimliliğini sermayeye göre daha fazla artıran ve sermaye faktörünün açığa çıkmasına neden olan yenilik türüdür. Bu durumda sermaye/emek oranı düşer ve birim sermaye başına daha fazla emek kullanılır.
Uyarılmış Teknolojik Gelişme HipoteziTeknolojik ilerlemenin bağımsız olmayıp ekonomik koşulların bir sonucu olduğunu savunan görüştür. Örneğin büyük sanayi ülkelerinde işgücü kıtlığı ve yüksek işgücü maliyeti, insan gücünün yerine sermayeyi geçirecek emek tasarrufu sağlayan teknolojilerin AR-GE faaliyetleriyle geliştirilmesine neden olur.
Rybczynski TeoremiTeknik yeniliğin bir sektörde yoğun olarak kullanılan faktörden tasarruf sağlayıcı türde olmasının, o sektörde üretimi artırıcı ve diğer sektörde ise azaltıcı yönlü güçlü etkiler doğuracağını açıklayan teoremdir. Örneğin emek-yoğun tekstil sektöründe emek tasarrufu sağlayan yenilik tekstil üretimini hızla artırır.
Ticaret HadleriBir ülkenin ihraç ettiği malların fiyatlarının ithal ettiği malların fiyatlarına oranıdır. Örneğin Türkiye'nin motor karşılığı tekstil teklif eğrisi analizinde, OE doğrusunun eğimi tekstilin motor cinsinden fiyatını yani ticaret haddini gösterir.
Yoksullaştıran BüyümeHint asıllı iktisatçı Jagdish Bhagwati tarafından ortaya atılan, büyük bir ülkedeki üretim artışlarının yol açtığı ticaret hadlerindeki bozulma nedeniyle oluşan refah kaybının, üretim genişlemesinden doğan refah kazancından daha büyük olması durumunda net refah düşüşüne yol açması olgusudur.
Bolluk Paradoksu (King Kanunu)Bir ekonomi içindeki belirli sektörlerde, özellikle tarım kesiminde ortaya çıkan aşırı üretim bolluğunun çiftçiye zarar vermesi durumudur. Tarım ürünleri talebinin esnek olmaması nedeniyle artan üretim fiyatları düşürür ve köylünün gerçek gelirinin azalarak yoksullaşmasına neden olur.
Gelir Talep EsnekliğiTüketicilerin gelirlerindeki değişimin talep ettikleri mallar üzerindeki yüzde değişimidir. Metne göre metaller, gıda ve tarımsal hammaddeler için gelir talep esnekliği genellikle 1'den küçükken, imalat sanayi ürünleri için 1'den büyüktür.
İthalat KapasitesiBir ülkenin ihraç ettiği mallardan elde ettiği gelirle satın alabileceği mal miktarını gösteren kapasitedir. Az gelişmiş ülkelerde ihraç mallarının fiyatlarının düşmesi ve ithal mallarının fiyatlarının artması bu kapasiteyi düşürerek kalkınmayı olumsuz etkiler.
Ölçek EkonomileriÜretim hacminin artmasıyla birlikte birim maliyetlerin düşmesini sağlayan avantajlardır. Dış ticaret, geniş piyasa hacmi yaratarak hem içsel hem de dışsal ölçek ekonomilerinden tam olarak faydalanmayı mümkün kılar.
Ticarete Karşıt Yönlü BüyümeÜlkenin büyüme sürecinde dış ticaret hacminin daraldığı ve buna bağlı olarak ticaret hadlerinin ülke lehine iyileştiği büyüme türüdür. Teklif eğrisinin sola kayması sonucu teklif edilen ihracat malı ve talep edilen ithalat malı azalır.
Ürün ÇeşitlendirmeAz gelişmiş ülkelerin kalkınma stratejisi olarak tek ya da az sayıda ilkel tarım ürününe dayalı ihracat yapısından kurtularak üretim ve ihracat yapılarını sanayi ve farklı ürün gruplarına doğru genişletmesidir.
